Menyra e te ushqyerit, ushqimet qe perdoren, gatimi i tyre jane disa nga faktoret qe ndikojne ne shfaqjen e semundjeve te stomakut. Por edhe faktore te tjere ndikojne ne to sic jane ata gjenetike te cilet mbeten nder me kryesoret por edhe faktoret e jashtem si duhani dhe alkooli te cilet perbejne nje nga problemet me madhore te shfaqjes se semundjeve te stomakut. Mjeku gastroenterolog, Altin Cekodhima rendit nje sere semundjesh te stomakut te cilat nisin nga gastriti, ulcera e deri tek hemorragjite akute. Mjeku ne nje interviste tregon kujdesin qe duhet pasur per keto semundje si dhe jep keshillat qe duhen ndjekur.

Gjate ekzaminimeve dhe vizitave qe ju kryeni ne punen tuaj te perditshme, a ka nje statistike se cilat jane semundjet e stomakut te cilat prekin me shume shqiptaret. Cilat jane me te perhapura?

Ne cdo dite ndeshemi me raste te cilet kane specifikat e tyre te semundjes, duke nisur nga ato te ndikuara nga faktore te jashtem por edhe te trasheguar. Nuk mund te bejme nje prerje me thike se cilat jane semundjet qe dominojne me shume por mund te them se ato jane te ndryshme. Keshtu kemi gastritin, ulceren e deri tek semundje te renda sic jane hemorragjite kronike dhe ato akute.

Atehere cfare eshte gastriti?

Gastriti shkakton dhimbje ne pjeses se siperme te barkut dhe eshte e shpeshte ne popullaten tone. Klinikisht dhimbja shfaqet ne epigaster zakonisht e shoqeruar me te vjella ose ndjesine e djegies ne stomak. Zakonisht simptomave i bashkohet dhe refluksi gastro-ezofageal (urthi) me djegie te kraharorit te cilat mund te qetesohen pak pas perdorimit te disa ushqimeve, sidomos te qumeshtit. Stresi emocional mund te luaj nje rol te vogel.

Po per ulceren cfare mund te themi?

Ulcerat gastrike dhe duodenale jane relativisht te shpeshta ne subjektet klinike. Per momentin metoda me e mire e diagnostikimit te tyre eshte videoendoskopia e traktit te siperm tretes. Doktori lehtesisht kalon gastroskopin,(nje tub i holle i cili ne maje ka nje kamer), nepermjet gojes ne brendesi te stomakut per te pare mukozen e tij. Simptomat mund te jene te shumellojshme, ato ndryshojne nga njeri pacient tek tjetri, sic mund te jete nje ulcer qe zhvillohet pa shkaktuar dhimbje ose ne te kundert dhimbjet mund te jene aq shume te forta sa mund prishin gjumin. Eshte e rendesishme te theksohet se jane disa njerez te keqkuptuar me kete diagnoze. Nuk do te thote qe edhe pse jeni diagnostikuar njehere me ulcer do ta keni ate gjithe jeten. Eshte e rendesishme te ritheksohet qe ne ditet e sotme ulccrat jane totalisht te kurueshme. Ulcerat, si gastrike dhe duodenale jane te kurueshme por duke marre nje mjekim te pershtatshem per nje muaj ose ne vazhdimesi.

Pak me lart permendet edhe hemorragjite. Dihet qe jane shkallet me te renda te semundjeve te stomakut, a mund te na thoni dicka rreth tyre?

Hemorragjia ne traktin tretes eshte nje shenje semundje dhe jo semundja vete. Hemorragjia ndodh nga nje sere faktoresh disa prej te cileve jane kercenues per jeten. Shume arsye te hemorragjise jane te kurueshme dhe te kontrollueshme si per shembull ulcerat apo hemorroidet. Shkaku i hemorragjise mund te mos jete serioz por lokalizimi i burimit te saj eshte i rendesishem. Trakti tretes perfshin: ezofagun, stomakun, zorren e holle, zorren e trashe, rectumin dhe anusin. Hemorragjia mund te ndodh ne nje prej ketyre pjeseve, nga zona te vogla sic jane ulcerat e stomakut ose nga hapesira te medha sic eshte inflamacioni i mukozes se kolonit(zorres se trashe). Ndonjehere hemorragjia ndodh pa u vene re nga personat. Kjo lloj hemorragjie quhet okulte ose e fshehur. Fatmiresisht nje analize e thjeshte fece gjak okult mund ta vertetoj pranine e saj.

Si dallohet hemorragjia e traktit digjestiv?

Shenjat e hemorragjise te traktit digjestiv varen nga lokalizimi dhe ashpersia e gjakderdhjes. Ne qofte se gjaku vjen nga zorra e trashe dhe rectumi, gjaku mund te jete i paster ose i perzier me materialet fekale. Materialet fekale mund te jene te perziera me gjak te erret ne qofte se hemorragjia vjen nga pjesa e siperme e zorres se trashe apo prej zorreve te holla. Kur ka hemorragji ne ezofag, stomak apo duoden, materialet fekale zakonisht jane me ngjyre te zeze. Materialet e vjella mund te jene me permbajtje gjaku te paster ose ne ngjyre kafe. Ne qofte se hemorragjia eshte e fshehte pacienti nuk mund ta dalloje ndryshimin e ngjyres se feceve. Kur ndodh papritur hemorragji masive, pacienti ndihet i dobet, ka marramendje, dobesi te pergjithshme frymemarrje te dobet, krampe abdominale ose diarre. Mund te ndodhe gjendje shoku me puls te shpejtuar, renie te presionit te gjakut dhe ne veshtiresi per te urinuar. Pacienti mund te behet shume i zbehte.

Kur hemorragjia eshte e paket dhe ndodh per nje periudhe te gjate kohe pacienti fillon te ndihet gradualisht i lodhur, letargjik (i plogesht), veshtiresi ne frymemarrje, zbehje prej anemise. Anemia eshte nje situate kur rruazat e gjakut e pasur me hekur dhe hemoglobina pakesohet.

Si diagnostikohet hemorragjia ne stomak? Cilat jane metodat me te mira?

Vendi i hemorragjise duhet te lokalizohet. Historia mjekesore dhe ekzaminimi i plote fizik jane te rendesishem. Shenja si per shembull ndryshime ne funksionin e zorres, ndryshime te ngjyres se materialeve fekale(te zeze apo katran) dhe konsistenca e tyre( e bute apo e forte) dhe prania e dhimbjeve apo ndjeshmeria mund te ndihmojne doktorin se cila pjese e traktit tretes eshte e prekur. Per shkak te marrjes se hekurit, ose perdorimit te disa ushqimeve te cilat mund ti japin ngjyre te erret materialeve fekale te njejte me ate qe i jep hemorragjia nga trakti tretes, doktori mund te testoje fecet e tuaja per prani hemorragjie, me nje analize te quajtur fece per gjak okult . Matja e parametrave te gjakut mund te tregoje qe pacienti eshte anemik duke ndihmuar doktorin te mendoje per ndonje hemorragji te mundshme.

Si trajtohet hemorragjia e stomakut (traktit tretes) ?

Endoskopia eshte primare ne diagnostikim dhe procedure terapeutike per shume shkaqe te hemorragjise gastro-intestinale. Hemorragjia aktive gastro-intestinale shpesh mund te nderpritet duke injektuar solucione direkt ne vendin e gjakderdhjes nepermjet nje ago qe futet ne kanalet e endoskopit. Doktori gjithashtu mund te kauterizoj vendin e hemorragjise dhe indet perreth me temperature te larte me elektrokauter. Pasi hemorragjia eshte nderprere jepen ilace per te parandaluar perseritjen e hemorragjise. Medikamentet fillimisht jane te vlefshme per helicobater pylorin, ezofagitin, ulcerat, infeksionet dhe semundjen e zorres se irrituar. Trajtimi medikamentoz i ulcerave ka per synim crrenjosjen e helicobacter pylorit. Heqja e polipeve me endoskopi mban nen kontroll hemorragjine prej polipeve te zorres se trashe.

Keqkuptimet e diagnozave

Eshte e rendesishme te theksohet se jane disa njerez te keqkuptuar me kete diagnoze. Nuk do te thote qe edhe pse jeni diagnostikuar njehere me ulcer do ta keni ate gjithe jeten. Eshte e rendesishme te ritheksohet qe ne ditet e sotme ulcerat jane totalisht te kurueshme. Ulcerat, si gastrike dhe duodenale jane te kurueshme por duke marre nje mjekim te pershtatshem per nje muaj ose ne vazhdimesi.