Balle per balle per Ligjin e Legalizimeve
E Shtune, 09 Qershor 2007
Kryetari i Grupit parlamentar republikan, Arian Madhi dhe kryetari i Komisionit parlamentar te Ekonomise, deputeti demokrat, Edmond Spaho, kane shprehur qendrimin e forcave politike qe perfaqesojne ne lidhje me ligjin e legalizimeve
Arian Madhi
Si e konsideroni ligjin per legalizimet?
Konsideratat e mia, lidhur me ligjin e legalizimit, une i kam bere publike ne momentin e hartimit, shqyrtimit dhe miratimit te ketij ligji. Grupi i parlamentar i Partise Republikane jo vetem qe ka qene pro per te gjitha ato argumente, qe ne kemi parashtruar ne seance plenare dhe me gjere, ne menyre publike nepermjet medias, por dhe per faktin se Partia Republikane, Grupi i saj parlamentar, ka qene bashkautor ne disa mendime, qe i eshte bere projektit te pare fillestar te qeverise, duke permiresuar situaten ne favor te nje procesi te kufizimit te te drejtave te te gjithe banoreve te zonave informale qe te mos tejkalojne nevojat e tyre per banim. Dhe e dyta, per te rritur sa me shume mundesine financiare per procesin e kompensimit, nepermjet pagesave sa me reale te siperfaqes se tokes.
Cili ka qene shkaku i ecjes ngadale te zbatimit te ketij ligji?
Eshte e veshtire qe une personalisht te komentoj shkaqet, per shkak se une nuk kam bere nje investigim apo kontroll ne zhvillimin e procedurave nga agjencia e legalizimeve. Kam qene dhe do te mbetem qe Agjencia e Legalizimeve ka bere nje pune goxha voluminoze, serioze dhe shume dinamike. Por ndoshta afatet qe ne parashikuam ne ligj, nuk ishin ne perputhje me veshtiresite qe do te paraqiteshin ne implementimin e ketij ligji. Pa dashur te bej avokatine e Agjencise se Legalizimeve, po perpiqem qe te marr pergjegjesit e mia, ndofta si person qe u perfshi goxha ne amendimin e ketij ligji. Une duhet te kisha pasur parasysh qe ato afate, qe ishin kaq te ngushta, duhet te ishin ndertuar mbi nje baze me objektive, duke marre ne konsiderate edhe veshtiresine ne implementim.
Duhej te ishte zgjidhur problemi i pronave ne fillim, pastaj legalizimi?
Edhe kjo ka qene nje pjese e komenteve politike dhe qendrimit te Grupit parlamentar republikan. Ishte e veshtire qe te arrihej ne kohe, me pare, procesi i kthimit dhe kompensimit te pronave dhe pastaj procesi i legalizimit. Duke qene se programi i qeverise, te mazhorances, ishte drejt formalizimit te shpejte te aseteve qe shkonin miliarda dollare per t’i futur ne treg. Une mendoj qe procesi i kompensimit dhe kthimit te pronave te pronareve eshte nje proces jashtezakonisht i gjate, per fat te keq, une mund te them dhe sot e kesaj dite ende nuk kemi nje evidence te sakte mbi mundesite qe kemi per procesin e kompensimit dhe kthimit fizik te ketyre pronave dhe pretendimet qe kane pronaret. Mendoni, kur nuk njohin nje realitet te tille dhe sa kohe do te duhet ta njohim kete realitet, une nuk e di. Te gjithe kete periudhe do te mbeteshim krejt ne pozita informale te gjithe ata banore, qe tashme kane ndertuar shtepite e tyre, per shkak te realiteteve qe ka pasur ne Shqiperi, mundesive qe i eshte dhene atyre per t’u integruar ne jete.
Po ne rast se cilesohet antikushtetues, cilat do te jene pasojat?
Une nuk gjykoj vendimin e Gjykates Kushtetuese, nese do te jete antikushtetues. Nese Gjykate Kushtetuese do te marre nje vendim te tille, ndonese ajo e ka pasur te veshtire, ka muaj te tera qe nuk shprehet me vendimin e saj, do te shikojme argumentin e saj, eshte shume e parakohshme per mua te flas, sepse kam qene dhe do te jem per kushtetutshmerine e atij vendimi, atij ligji. Nje gje eshte korrekte, qe ne paralelisht kemi parashikuar ne ligj qe te operohet ne dy menyra. Ne njerin plan te behet legalizimi dhe plani tjeter, qe paralelisht te behet edhe kompensimi financiar. Nje gje deshiroj te theksoj. Kompensimi financiar nuk nenkupton kompensimin financiar te ish-pronareve, kompensimin financiar te atyre personave qe kane pas status pronesie, kane pasur te drejtat e prones mbi kete prone. Dhe kjo prone mund te jete e ardhur nga ligji 7501, mund te jete nje prone e blere nga dikush tjeter, por qe tashme te zena nga ndertime te paligjshme. Pra, ajo qe eshte e rendesishme te theksoj, eshte fakti qe qeveria duhet te jete absolutisht e angazhuar ne perputhje me detyrimet qe burojne nga ligji, qe me njeren dore te bej legalizimin dhe me doren tjeter, ne menyre te menjehershme, fondi qe ka realizuar ne procesin e legalizimit, ta hedhe te gjithe ne sherbim te kompensimit financiar te pronareve te ketyre tokave.
Edmond Spaho
Si e konsideroni ligjin per legalizimet?
Kjo pyetje eshte shume e pergjithshme dhe e kam te veshtire te kuptoj cfare keni ju parasysh. Ligji i legalizimeve perfaqeson nje perpjekje serioze per te zgjidhur nje nga problemet me te medha te krijuar nga tranzicioni i veshtire i shoqerise sone, nga nje shoqeri diktatoriale, ne ate te tregut. Sigurisht, perpjekja per te legalizuar kete informalitet masiv dhe shume pengues per zhvillimin e ekonomise nuk mund t’i kenaqe qe te gjithe. Kam bindjen qe kjo perben iniciativen me te mire e cila do mund te kenaqe pjesen dermuese te interesave.
Cili ka qene shkaku i ecjes ngadale te zbatimit te ketij ligji?
Ngadalesia eshte relative. Deri vjet ne kete kohe, kur u miratua ligji per legalizimet, kishin kaluar rreth dhjete vjet qe ishte folur per legalizimin dhe ishin ndermarre iniciativa, te cilat nuk prodhuan asnje rezultat. Legalizimi i ndertimeve informale eshte nje proces i veshtire, qe nuk mund te perfundoje ne kaq pak kohe. Ne harkun e nje viti u krijua agjencia e ngarkuar per zbatimin e ligjit se bashku me deget ne rrethe, eshte mbyllur procesi i evidentimit te qindra mijera ndertimeve pa leje ne gjithe vendin, duke plotesuar dokumentacionin ne perputhje me ligjin. Tani fillon faza me e rendesishme, e cila do te percaktoje edhe ecurine e zbatimit te ligjit te legalizimeve, faza qe ka te beje me verifikimin e dokumentacionit me gjendjen ne terren. Ky proces do kerkoje angazhimin e shume eksperteve dhe mjeteve monetare. Nga masa e burimeve njerezore dhe monetare, qe do te veme ne dispozicion, do te varet edhe zgjatja ne kohe e kesaj faze shume thelbesore per procesin e legalizimeve.
Duhej te ishte zgjidhur problemi i pronave ne fillim, pastaj legalizimi?
Ne se do pritej sa te zgjidhej problemi i pronave, me siguri do te kalonin edhe 15 vjet te tjere dhe nuk do cuditesha nese do ndodheshim ne po kete situate ku jemi edhe sot. Pronat dhe legalizimi jane te nderthurura ne menyre te pazgjidhshme njera me tjetren dhe mund te trajtohen vecse se bashku, pasi ndertimet ne mase te konsiderueshme jane bere ne toke te tjeterkujt. E rendesishme eshte qe qeveria te ece paralelisht me procesin e kthimit dhe kompensimit te prones se pronareve, te cilet jane prekur nga ndertimet informale.
Po ne rast se cilesohet antikushtetues, cilat do te jene pasojat?
Une nuk jam jurist, qe te mund te jap nje pergjigje te prere. Besoj se ligji nuk do te cilesohet antikushtetues. Ai duhet te konsiderohet si zgjidhja me e mire per kushtet ne te cilat u hartua. Cdo njeri realist e kupton qe ato qindra mijera ndertime nuk mund te zhbehen dhe te kthehemi ne situaten e fillimit te viteve ‘90. E vetmja zgjidhje reale eshte legalizimi i tyre.
Pergatiti: Denis Dedej
