Perballja e argumenteve
E Marte, 01 Dhjetor 2009
Zijadin Gashi
Gjykata Nderkombetare e Drejtesise ne Hage, nga dita e neserme, fillon seancat degjimore ne kuader te procesit te interpretimit juridik te shpalljes se pavaresise se Kosoves. Ky proces ishte iniciuar nga Serbia dhe miratuar nga Asambleja e Pergjithshme e Kombeve te Bashkuara. Pas deklaratave me shkrim te paleve ne proces, tani, per 10 dite rresht, pasojne seancat degjimore, ku Serbia, si iniciuese, dhe Kosova, si pale qe mbron te drejten e saj per pavaresi, bashke me vendet e paraqitura ne kete proces, do t'i ballafaqojne argumentet e tyre. Zedhenesja e ministrit te Jashtem te Kosoves, Albana Beqiri, tha se Kosova beson ne paanesine e GJND-se dhe beson ne te drejten e popullit te Kosoves per liri e pavaresi, keshtu qe i fillon paraqitjet ne Hage me optimizem per interpretim ne favor te Kosoves. "Kosova do t'i kete neser 3 oret e veta dhe prezantimi i Kosoves do te filloje ne ora 3 pasdite. Fjalen hyrese do ta mbaje ministri i Puneve te Jashtme, Skender Hyseni, i cili eshte edhe kryesues i delegacionit te Kosoves". "Pas fjaleve te tij, Kosova do te prezantohet nga ekspertet dhe keshilltaret nderkombetare, Majkell Vud, Daniel Myller dhe Shen Marfi. Pas dites se neserme deri me 11 dhjetor do te kete degjime, deklarata te shteteve, te cilat jane pro apo kunder pavaresise se Kosoves", theksoi Beqiri.
Nderkohe, analisti Driton Lajci, ndonese shprehu bindjen e tij personale se finalja e ketij procesi do te duhej te ishte pozitive per Kosoven, megjithate tha se gjasat per Kosoven dhe Serbine qe te nxjerrin nje mendim pozitiv keshilledhenes nga GJND-ja, jane te barabarta. "Po qe se duam te jemi realiste, gjasat jane 50 me 50, per faktin se edhe tabori i gjyqtareve prej vendeve nga vijne duket se eshte i ndare: jane gjyqtare qe vijne nga vendet qe e kane njohur Kosoven dhe gjyqtare nga vende qe nuk e njohin Kosoven si shtet te pavarur e sovran".
"Ka shume situata tjera, te cilat ndikojne ne bindjen e gjyqtareve, edhe pse, ne parim, gjyqtaret do te duhej te ishin te pavarur dhe t'i marrin ne konsiderate argumentet e paleve qe do t'i prezantojne te dyja palet", tha Lajci. Efektet qe mund t'i kete mendimi keshilledhenes i GJND-se per Kosoven, sipas Lajcit, do te reflektohen ne procesin e njohjeve te reja nderkombetare. Andaj, sipas tij, eshte shume e rendesishme qe Kosova ta fitoje betejen juridike per pavaresine e saj ne GJND. "Bazuar ne parimin e ndarjes se drejtesise dhe vendimmarrjes se Kombeve te Bashkuara, do t'i kenaqe te dyja palet dhe secila pale do ta gjeje veten fituese aty apo humbese".
"Eshte shume me rendesi qe GJND-ja te mos marre vendim negativ sa i perket ligjshmerise se pavaresise se Kosoves, sepse kjo do te kishte efekt, refleksion tek ato vende, te cilat e kane pezulluar procesin e njohjes se Kosoves me argumentin e pritjes se opinionit qe duhet te jape GJND-ja", tha Lajci.
Gjate seancave degjimore, e para pritet te flase Serbia si pale iniciuese e procesit, kurse me pas, argumentet pro-pavaresise dhe shpalljes se ketij akti ne harmoni me te drejten nderkombetare do t'i paraqese Kosova. Te dyja palet do te kene ne dispozicion nga 3 ore. Gjithashtu, per seancat degjimore jane paraqitur edhe 29 shtete, prej tyre 15 ne favor te pavaresise se Kosoves dhe 14 ne anen e Serbise.
Seancat degjimore pritet te zgjasin deri me 11 dhjetor. Nderkaq, mendimi keshilledhenes i GJND-se rreth shpalljes se pavaresise se Kosoves konform se drejtes nderkombetare, sipas Prishtines, besohet se mund te pritet diku ne pranveren e vitit 2010.
