PERIODIKE

KERKO

Printo Artikullin Printo Artikullin  |  Komento artikullin Komento artikullin  |  Shiko komentet ( 3 ) Shiko komentet

"Si tė ndėrtoni njė ueb faqe pėr turizmin"

Intervistoi: Fjoralba Shahaj
E Enjte, 16 Korrik 2009

Ai ka udhėtuar nė shumė vende tė botės, si nė Algjeri, Tunizi, Marok, Senegal, Kamerun, Brazil, Montreal dhe Toronto tė Kanadasė, si dhe nė Republikėn Domenikane, por nė Shqipėri i bėn veēanėrisht pėrshtypje numri i madh i automjeteve tip “Benz”. Bernard Germain, shef i departamentit tė Komunikimit dhe Informatikės nė Universitetin e Nantes, nė Francė, ndodhet kėtu pėr tė dhėnė informatikė dhe konkretisht, njohuri nė ndėrtimin dhe menaxhimin e ueb faqeve turistike, me studentėt e Masterit nė Universitetin Europian pėr Turizmin, i vetmi i kėtij lloji nė Ballkan qė drejtohet nga prof. Dr Salvatore Mesina. Mė poshtė ai sqaron sa tė rėndėsishme janė pėr operatorėt turistikė ueb faqet, si ndėrtohen dhe mirėmbahen ato, si dhe sekretet pėr tė mbajtur vizitorė besnikė pėrmes internetit. Pėrveē informatikės, prof. Bernard Germain nė ēdo vend ku udhėton, thotė se vėren se ku hanė njerėzit. “Nėse ata hanė nė x restorant, do tė thotė qė aty gatuhet mirė dhe nga kjo kuptoj qė bėhet fjalė pėr njė kuzhinė vendase, tradicionale, tė cilėn do tė doja ta provoja. Nė Shqipėri kuzhina mė pėlqen shumė, por ka disa vėshtirėsi pėr turistėt, qė duhen pėrmirėsuar, duke nisur qė nga orientimi pėrmes hartave, broshurave etj.”, thotė Germain.

Pėrse ndodheni aktualisht kėtu, profesor?

Kėtu ndodhem pėr t’u mėsuar studentėve tė EUFT-sė bazat e informatikės, gjithashtu pėr t’u dhėnė studentėve tė masterit metodologjinė e hapjes dhe menaxhimit tė njė faqe ueb-i. Avantazhi ėshtė se kėto informacione nė faqet e ueb-it mund tė menaxhohen fare mirė edhe pa qenė informaticien. Kėto janė platforma qė shėrbejnė pėr shumė persona njėkohėsisht, qė mund tė hedhin informacione nė kėtė faqe ueb-i.

Ju jepni lėndėn e informatikės. Sa e rėndėsishme ėshtė ajo pėr operatorėt turistikė?

Informatika ėshtė shumė e rėndėsishme pėr operatorėt turistikė, sigurisht nėse ajo pėrdoret mirė nė shėrbim tė komunikimit. Gjėrat mė tė pėrdoruara nė turizėm janė faqet ueb, por ato nuk duhen ndėrtuar thjesht se mund tė jetė nė modė bėrja e njė faqe ueb-i, sepse kjo nuk do t’i shėrbente askujt. Duhet bėrė njė reflektim shumė i thellė para se tė ndėrtohet njė faqe e tillė, nė mėnyrė qė tė strukturohen sa mė mirė idetė. Duhet pėrcaktuar njė listė shumė e detajuar e gjėrave qė do futen nė kėtė faqe, gjėra qė kanė tė bėjnė me aktorėt e turizmit dhe duhet pėrcaktuar se cilėt do tė jenė vizitorėt dhe ēfarė duan tė shohin ata. Pėr kėtė nevojitet njė studim nė detaje i tregut tė turizmit, si psh., cili ėshtė ndikimi i internetit nė turizėm, duke qenė se ėshtė njė mjet i shpejtė komunikimi nė mbarė botėn. Gjithashtu, duhen pasur parasysh kėrkesat e target grupit qė synoni, ēfarė duan ata, ēfarė presin nga njė faqe ueb-i. E rėndėsishme ėshtė qė kėta vizitorė tė bėhen besnikė, qė ata tė mos largohen nga kjo faqe. Zakonisht, kur hapet njė faqe ueb-i, tendenca ėshtė qė tė ketė shumė vizitorė, por nuk duhet harruar qė kjo faqe tė jetė gjithmonė up-date, tė hidhen informacione tė reja, nė mėnyrė qė tė mos humbasė numri i vizitorėve. Kemi vėnė re qė 6 muaj pas hapjes sė njė faqeje interneti, numri i vizitorėve bie nė mėnyrė tė ndjeshme, ndaj rifreskimi ėshtė i dobishėm.

Si i kanė pėrvetėsuar studentėt shqiptarė njohuritė e marra prej jush?

Konstatova qė studentėt shqiptarė qė nuk punonin shumė nė grup me njėri-tjetrin. Faktikisht, puna nė grup ėshtė e vetmja mėnyrė se si mund tė menaxhohet njė faqe e tillė. Sapo u thua atyre qė bėhet fjalė pėr njė punė nė grup, ata tė pėrgjigjen: do tė dojė ai ose ajo tė bashkėpunojė me mua? Duhet tė dini qė reflektimi i njė grupi ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr tė pasur njė turizėm tė zhvilluar. Ajo qė vura re kėtu ėshtė puna individuale, njerėzit mesa duket kanė tendencėn qė tė punojnė nė mėnyrė vetjake, duke u shprehur “ky ėshtė restoranti im, ky ėshtė biznesi im etj.”

Sa tė rėndėsishme janė ueb faqet e turizmit dhe nė ē’nivel profesional janė ato nė Shqipėri?

Po pėrgjigjem nė mėnyrė humoristike, duke bėrė edhe njė paralelizėm me planin e Tiranės. Nėse shohim planin e Tiranės, ju keni tė emėrtuara rrugėt kryesore dhe shėtitoret, ndėrsa nė hartė nuk ndodhet asnjė pėrcaktim tjetėr lokal. Pėr njė evropian kjo ėshtė fatkeqėsisht njė gjė e keqe, sepse pėrveē emrit tė rrugės kryesore, ne nuk orientohemi dot. Kur kėrkojmė njė restorant tė vogėl psh., na thuhet se duhet tė shkojmė deri te hoteli, tė kthehemi majtas dhe tė ecim drejtė, pa e marrė vesh mirė se sa rrugė duhet tė bėjmė. Kėshtu, shpeshherė pėrfundojmė duke bėrė 4 herė rrethin, pėr tė pėrfunduar nė restorantin qė kėrkojmė. Pėrveē hartės qė pėrmenda, e njėjta mangėsi haset edhe nė faqet e ueb-it, sidomos sa i pėrket planeve. Nuk mund tė shprehem shumė nė lidhje me kėtė ēėshtje, sepse nuk ėshtė se kam bėrė shumė kėrkime nė kėtė fushė.

Nėse situata ėshtė e tillė, ku referohen studentėt tuaj pėr tė pėrvetėsuar njohuritė tė mėtejshme nė fushėn e faqeve turistike nė internet?

Profesor Mesina mė ka kėrkuar qė tė bėjė njė audit, njė tip analize pėr site tė ndryshme dhe faqe ueb qė kanė lidhje me turizmin. Kjo do tė shėrbejė pėr tė orientuar universitetin tonė dhe informacionin e dobishėm qė duhet tė kenė studentėt, si dhe pėr tė zhvilluar projekte me studentėt e masterit. Qėllimi ėshtė qė kur tė jenė nė punė, ata tė dinė tė mbajnė qėndrimet e duhura, nė bazė tė metodologjisė sė siteve tė turizmit. Mbani mend, mė e rėndėsishme ėshtė tė punohet nė grup, gjė qė ēon nė krijimin e klientėve besnikė. Ėshtė njė reflektim mjaft i nevojshėm qė duhet krijuar domosdoshmėrish, para se tė krijohet njė ueb faqe. Duhet bėrė njė analizė e detajuar mbi tė gjitha gjėrat qė do pėrfshihen aty, deri te target grupi qė do tėrhiqet.

Pėr ju ėshtė hera e parė e parė nė Shqipėri apo keni qenė kėtu edhe mė parė?

Ėshtė hera e parė qė unė vij nė Tiranė. Deri tani mund tė them qė kam vizituar rreth ¾ e Tiranės turistike. Dua tė theksoj se nuk kam parė kaq shumė automjete tė tipit “Benz Mercedes” se sa kėtu dhe nė Gjenevė, ku jeton ime bijė. Unė kam bėrė shumė foto nė sheshin “Skėnderbej”, sepse nga ato qė kam lexuar kam kuptuar qė ky shesh pėrmban nė vetvete shumė nga historia e Shqipėrisė. Nė Shqipėri ka shumė gjėra tė bukura, por pėr ne si evropianė ka njė mungesė strukturimi, sidomos sapo zbresim nė aeroport, ku mbetemi disi tė befasuar.

Ēfarė ju ka bėrė mė shumė pėrshtypje gjatė qėndrimit tuaj nė Tiranė?

Ajo qė mė bėn mė shumė pėrshtypje kėtu, ėshtė harmonia qė ekziston mes feve tė ndryshme, si ajo katolike, ortodokse dhe myslimane. Kjo ėshtė shumė pozitive dhe ėshtė njė shans i mirė pėr Evropėn qė tė integrojė Shqipėrinė, pasi evropianėt do tė lejohen tė mos kenė paragjykime pėr popujt qė kanė pjesėn dėrrmuese tė popullsisė myslimane. Kėtė gjė e kam konstatuar edhe nė ishujt Reunion, pranė Madagaskarit nė Afrikė. Im bir jeton aty dhe kam vėnė re se komunitetet fetare kanė njė harmoni tė pashoqe mes tyre. Kėshtu, nė tė njėjtin vend shohim njė kishė, njė xhami dhe njė objekt kulti indian. Ndodh e kundėrta nė Francė, ku ka fraksione tė mes feve. E pėrsėris edhe njėherė, ėshtė njė shans pėr evropianėt qė tė fusin nė gjirin e tyre Shqipėrinė.

Po sa i pėrket traditės ose gastronomisė, ka pasur diēka qė ka tėrhequr vėmendjen tuaj?

Mė ka pėlqyer dhe mė ka bėrė pėrshtypje kuzhina shqiptare. Unė kam udhėtuar nė shumė vende, si psh nė kontinentin afrikan nė Algjeri, Tunizi, Marok, Senegal, Kamerun, Brazil, Montreal dhe Toronto tė Kanadasė, si dhe nė Republikėn Domenikane. Nė ēdo vend ku shkoj vėrej ku hanė njerėzit, vendasit. Nėse ata hanė nė x restorant, do tė thotė qė aty gatuhet mirė dhe nga kjo kuptoj qė bėhet fjalė pėr njė kuzhinė vendase, tradicionale, tė cilėn do tė doja ta provoja. Nė kėtė rast, pyes njerėzit qė mė rrethojnė, se ku mund tė gjej njė restorant tė mirė, ndoshta edhe tė vogėl, me gatime vendase. Nė vendin tuaj, them se duhen bėrė mė shumė pėrpjekje, gjithsesi. Nuk ka broshura pėr tė ditur restorantet e mira, qoftė edhe tė vegjėl, por ku gatuhet kuzhinė tradicionale. Duhen bėrė mė shumė pėrpjekje edhe pėr promocionin e kuzhinės, sepse tė huajt sapo vijnė nė Shqipėri, pėrballen mė shumė me kuzhinėn ndėrkombėtare, tė cilėn e kanė shijuar edhe nė vende tė tjera. Turistėt duan tė shijojnė diēka ndryshe, pėr tė zbuluar realisht afėrsinė me popullsinė vendase. Tė mund tė zbulosh tjetrin kur shkon nė njė vend tė huaj, kjo ėshtė shumė e rėndėsishme. Pra, nuk ka kuptim tė shkosh pėr tė vizituar njė vend tė huaj dhe tė mbyllėsh sytė, duke ndenjur nė njė hotel ndėrkombėtar, qoftė edhe thjesht pėr t’u larė nė pishinė. Nga ky aspekt, kjo veprimtari nuk do tė konsiderohej turizėm. Gjithsesi, vendi ėshtė nė rrugė tė mbarė, pavarėsisht tė gjithave ka njė lloj zhvillimi sipas meje.


Komento artikullin | Shiko komentet (3 komente)
Te Tjera nga rubrika