Letersia, 45 mije nxenes ne prove

Luljeta Ndoka

Kane filluar te pergatiten prej me shume se nje jave dhe vetem neser, do te mund te bejne nje bilanc mbi ate c'kane mesuar. Sepse pikerisht mengjesin e sotem, plot 45 mije maturante te te gjithe vendit, do te testohen mbi dijet ne lenden e Letersise. Per ta, ankthi pritet te mbaroje rreth mesdites, ndersa per autoritetet arsimore nis pas pak oresh. Por ata nuk do te jene te vetmit qe do te perjetojne nje stres te madh dhe shume pergjegjesi. Nje numer i madh i efektiveve te Policise se Shtetit, do te kujdesen 24 ore per ruajtjen e testeve dhe te ambienteve shkollore.

Pergatitjet

Ne oren 00.00, duke u gdhire dita e neserme, fillon "shetitja" e testeve te Letersise ne te gjithe vendin. "Shperndarja do te filloje nga rrethet me te largeta dhe do te vazhdohet tek ato me te afertat. Faza e fundit e shperndarjes do te perfshije Tiranen, duke qene se fletet ndodhen pikerisht ne kryeqytet", thone burime nga Ministria e Arsimit dhe shkences. Sipas tyre, qellimi i aplikimit te kesaj skeme eshte qe shperndarja e fleteve te testit te ndodhe ne te njejten kohe ne te gjithe vendin. Ankthi per te gjitha strukturat e angazhuara per provimin e pare me detyrim, fillon ne oren 00.00 te dites se neserme. Duke filluar nga ai moment, e deri ne oren 06.00, do te kryhet operacioni i shperndarjes se fleteve qe permbajne pyetjet per provimin e letersise. Sipas burimeve nga MASH, 6 ore jane vleresuar te mjaftueshme per specialistet qe te perfundoje ne kohen e duhur ky proces. Masat jane marre te gjitha. Qe nga shperndarja e testeve ne ambientet e provimit, sistemimi i nxenesve sipas rendit emeror zbrites ne klasa dhe me pas sekretimi, administrimi dhe dergimi i testeve te plotesuara ne ambientet e AVA-s dhe ne qendrat e tjera te korrigjimit. Krahas me stresin e strukturave organizative per mbarevajtjen e ketij provimi, edhe kandidatet per studente, ndihen shume ne ankth. Per rreth nje jave ata kane lene menjane argetimet, lokalet dhe shoqerine, per t'u pergatitur sa me shume per testin e Letersise.

Provimi

Perpjekjet e te gjitheve per te shkuar gjithcka mire, finalizohen sot ne oren 09.00. megjithate, deri tani gjithcka eshte me se gati per te filluar provimet e Matures. Qe nga trajnimet, kualifikimet, pergatitja e bazes materiale e te tjera. Tani mbetet vetem qe maturantet te pergatiten dhe te marten ne mengjes, te paraqiten prane ambienteve te shkollave ku jepen provimet. Sipas burimeve nga Drejtoria Arsimore e Tiranes, ata duhet te paraqiten ne shkolle 1 ore perpara fillimit te provimit. Ne kete kohe kryhet identifikimi i tyre, hyrja ne klasa, ulja e tyre ne vende si dhe leximi i rregullave per ta. Procesi i identifikimit te cdo nxenesi gjate hyrjes se tyre ne mjediset e provimit, kryhet nga pergjegjesi i administrimit te provimit. Me kerkesen e tij, ai mund te ndihmohet nga drejtori i shkolles dhe administratoret e provimit. Gjithashtu mesohet se hyrja dhe ndarja e cdo nxenesi neper klasa, behet duke ndjekur rendin zbrites te listes emerore te derguar nga AVA. Kandidati, diten e provimit, duhet te kete me vete certifikaten personale me fotografi ose leternjoftim. Sipas rregullores se Matures Shteterore, sistemimi i cdo nxenesi ne mjediset e provimit behet nje nga nje, sipas rendit te hyrjes se tyre, ndersa ndalohet kategorikisht nderrimi i vendeve. Keshtu, maturantet nuk duhet te kene asgje me vete; as celulare, as radio, asgje pervec mjeteve te konsideruara si te domosdoshme per provimin. Ne te kundert, ata do te perjashtohen.

Rregullorja, kur maturantet perjashtohen nga provimi

Nuk do te lejohen per asnje cast qe te komunikojne me njeri-tjetrin, dhe as te kthejne koken mbrapa. Nese do te thyejne ndonjerin prej ketyre rregullave, atehere e humbasin shansin per t'u vleresuar. Emrave te ketyre maturanteve, u vihet nje kryq i madh. Nese ndonjeri prej maturanteve nuk ndihet mire dhe deshiron te dale jashte per disa momente, nuk do te pranohet me ne ambientet e provimit. Te gjithe maturantet do te keqyren nga administratoret, te cilet do te kujdesen qe te mos lejojne asnje shkelje te udhezimit. Nese e lejojne nje gje te tille, do te jene pikerisht ata qe do te ndeshkohen. Ndersa edhe administratoret kane rregullat e tyre qe te mos lejojne maturantet te kopjojne dhe te kujdesen per procesin e provimit. Megjithate, ata do te marrin shperblim pasi te kene kryer misionin e tyre, duke u siguruar per mbarevajtjen e procesit te provimeve. Gjate vitit te kaluar Ministria e Arsimit miratoi nje buxhet te posacem per kete kategori, si dhe per ata qe hartuan testet. Nisur nga shperblimi, mesuesit nxituan te dilnin vullnetare. Keshtu, ata duhet te paraqiten 60 minuta para kohes se nisjes se provimit me goje, duhet te njihen dhe te kontrollojne dokumentacionin e bankes te pyetjeve per lendet qe perfaqesojne dhe te verifikojne identitetin e aplikantit. Ne fund, ata duhet te shpjegojne per pjesemarresit, menyren e formatimit te tezes permes numrave.

Jo konflikt interesi, per administratoret

Mesuesit te cilet do te jene administratore provimesh apo korrigjues per cdo provim, duhet te kene deklaruar me pare se nuk kane konflikte interesi, me asnje prej maturanteve qe do t'u nenshtrohen provimeve te Matures Shteterore, me detyrim dhe me zgjedhje. Nese zbulohet qe ata kane lidhje gjaku me kandidatet, atehere ndermerren sanksione, sepse rregullorja e Matures Shteterore nuk e lejon nje gje te tille. Edhe kjo, behet me qellim per te shmangur abuzimet nga secila pale.

Gjimnazistet "deshtuan" ne parateste

Te zhvilluara para pak kohesh, paratestet qe jane pergatitur per maturantet, kane zbuluar dukshem mangesite e tyre. Keshtu, me kryesorja, eshte fakti se pergjithesisht maturantet jane vleresuar me 2 nota me poshte se sa ajo qe mbanin gjate gjithe vitit. Mesuesit kane nxjerre konkluzionin se maturantet kane mesuar permendesh, si dhe u kane qendruar besnike programeve orientuese, pa u thelluar logjikisht ne lende.

Nje celular per emergjence

Edhe gjate izolimit per hartimin e testit te Matematikes, do te lejohet mbajtja me autorizim te MASH-it dhe leje te Policise se Shtetit e nje celulari te kontrolluar dhe pa akses interneti. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit, kjo behet me qellim qe titullari i AVA-s te komunikoje me eproret ne rast emergjence teknike e shendetesore. Gjithashtu, personeli futet ne mjediset e AVA-s pasi i nenshtrohet kontrollit trupor te policise ne momentin e hyrjes ne Agjenci dhe pas fillimit te "ngujimit".

Sa pike duhet te marrin ne Letersi

Testi i provimit me detyrim te Letersise, do te kete 25 pyetje. Nga totali i pyetjeve qe do t'u vihen ne dispozicion maturanteve, 13 prej tyre do te jene me alternativa. Duke pasur parasysh lehtesine e tyre per vete faktin se do te jene me rrethim alternative dhe s'do te duan shume kohe, ato do te kene 13 pike. Pra, nga nje pike per cdo rrethim te sakte alternative. Ndersa pyetjet me zhvillim do te kene me shume peshe ne vleresim. Keshtu, edhe pse do te jene vetem 12 te tilla, ato do te kene 37 pike ne dispozicion. Ne total, nje test i njerit prej provimeve me detyrim do te kete 50 pike. Duke pasur parasysh faktin se secili prej maturanteve do te jape dy provime me detyrim, ate te Matematikes dhe letersise, atehere i bie qe ne keto dy provime nxenesit duhet te marrin 100 pike maksimale.