Abortet, kryesojne adoleshentet 15-20 vjec

Maternitetet e kryeqytetit pohojne per ulje te aborteve, por ne te vertete studimet e kryera nga Instituti i Shendetit Publik tregojne se numri i tyre eshte i larte, kryesisht ne moshat e reja 15 deri ne 20 vjec. Kjo nderhyrje sipas specialisteve te ISHP-se kryhet ne klinikat private te cilat nuk raportojne rastet. "Ne maternitetin "Mbreteresha Geraldine", numri i aborteve ka ardhur duke u ulur. Kurse per sa i perket numrit te lindjeve, ato po vijne ne rritje nga viti ne vit mbi 5 mije te tilla", ka pohuar drejtori i ketij materniteti, Halim Kosova.

Vendi yne renditet nder vendet qe kane nje numer te larte te aborteve, per numer popullsie. Moshat me te prekura nga ky fenomen jane nga 15 deri ne 20 vjec. Sipas studimit nuk behet fjale per ato vajza te cilat vendosin kaq heret te krijojne familje, por per nje tjeter grup. Jane rreth 3.5 per qind e adoleshenteve ne shkollat e mesme, te cilat pohojne se kane mbetur shtatzene e me pas kane abortuar. Instituti i Shendetit Publik ne nje studim te kryer ne rreth 4000 nxenes, te zgjedhur ne menyre rastesore, ka treguar se nje pjese e mire e tyre kane mbetur shtatzena gjate adoleshences dhe me pas kane abortuar. Ne 100 vajza, 3 kane perjetuar shtatzenine e kjo si rrjedhoje e nje marredhenie te pambrojtur seksuale. Ndonese te zgjedhin iu ka kushtuar jo pak, kane pohuar se aborti ka qene gati i kushtezuar per to. Sipas studimit, nje ne tete gjimnaziste ka nje jete seksuale aktive, qe shpesh nis qe ne vitin e pare te shkolles se mesme. Tashme tabute u lihen prinderve. Me njeri-tjetrin gjithcka pranohet hapur. Lidhjet, raportet e madje edhe ndarjet nga disa te dashur gjate shkolles. Ato qe mbahen fshehur, jane vetem shtatzenite. Per vete faktin se jane te padeshiruara. Adoleshentet pranojne se as nuk e kane cuar ndermend se mund te sjellin ne jete nje femije ne kete moshe.

Pervec problemeve qe mund te shfaqen, pas nje aborti tek nje femer e cila nuk ka lindur kurre, te tjera shqetesime sot jane edhe semundjet seksualisht te transmetueshme. Sipas mjekeve, kjo moshe eshte teper e painformuar per sa u perket semundjeve seksualisht te transmetueshme, ose nuk zbatojne nje mbrojtje, e cila eshte thjesht nje prezervativ. Nese kjo mbrojtje nuk ekziston atehere shume prej femrave qe marrin keto semundje te renda, shpesh here mund te shkojne edhe ne sterilitet. Specialistet e ISHP-se theksojne se perdorimi i prezervativit i shpeton te rinjte nga dy te keqija, nga shtatzenite e padeshiruara dhe semundjet seksualisht te transmetueshme. Sipas tyre, duhet bere me shume per te ndergjegjesuar te rinjte shqiptare, qofte per te pasur nje marredhenie te mbrojtur, qofte per te njohur e perdorur metodat e planifikimit familjar. Sipas tyre, vetem keshtu, ata do te mund te gezojne nje harmoni me te madhe e do te kene me pak pasoja.

Seksi ne gjimnaz, e pranojne 1/5 e nxenesve

Rreth 1/5 e gjimnazisteve, pjese studimit te ISHP, kane pranuar se kane kryer marredhenie seksuale gjate viteve te gjimnazit. Numri i meshkujve qe e pohojne nje gje te tille, eshte 4 here me i madh se ai i femrave. Marredhenia seksuale ne moshe te vogel mund te lere pasoja te shumta ne shendet, sidomos tek femrat. Ato mund te perjetojne nje shtatzeni te padeshiruar, qe ne shumicen e rasteve i con drejt abortit me pasoja deri ne sterilitetin e tyre. Ndersa per sa i perket masave mbrojtese, rezultojne se meshkujt jane me pak te informuar se femrat. Nderkohe qe keto te fundit nuk mund te perdorin masat mbrojtese pa miratimin e meshkujve.

Burrat, te panjohur me masat mbrojtese

Ne nje studim te kryer nga Ministria e Shendetesise ne bashkepunim me institucione te tjera ne te gjitha rrethet e vendit, duke perfshire edhe zonat rurale, ka rezultuar se burrat kane me pak njohuri per llojet e kontraceptiveve, ndersa per grate i vetmi mjet informimi eshte media. Sipas studimit, ka rezultuar se 90 per qind e burrave, nuk i njohin metodat spirale te kontraceptiveve. Kurse 70 per qind e grave nuk kane perdorur ndonjehere kontraceptive orale, apo ndonje lloj tjeter. "Duke pare te dhenat e nxjerra nga studimi, ne kemi ndermarre nje fushate sensibilizimi ne te gjithe vendin per sa i perket planifikimit familjar. Ne te 413 qendrat shendetesore, eshte duke u bere nje pune sensibilizuese me te gjithe pacientet, por ky sensibilizim eshte duku u bere edhe ne familje ku bisedohet njekohesisht edhe me mashkullin edhe me femren", ka pohuar Eda Thanasi, specialiste e Ministrise se Shendetesise. Sipas saj, nga te dhenat ka rezultuar se ne zonat rurale ka nje perdorim 2 here me pak te kontraceptiveve se ne zonat urbane. Kurse, per sa i perket kontraceptivit oral ai perdoret nga 8 per qind e femrave ne Shqiperi. Nje tjeter fakt qe vihet ne dukje eshte perdorimi i kontraceptiveve nga adoleshentet. "Kjo eshte edhe mosha me e sensibilizuar per perdorimin e kontraceptiveve. Jane pikerisht 40 per qind e tyre, nga mosha 16 deri ne 20 vjec, te cilet perdorin kontraceptive", ka pohuar Thanasi.