Shperndarja e energjise, nis tenderi

Blerina Hoxha

Ministria e Energjetikes ka hapur tenderin per privatizimin e Operatorit te Sistemit te Shperndarjes se KESH-it, permes publikimit te fteses per aplikim ne parakualifikim ne gazeten “Financial Times”. Lajmin e ka bere te ditur dje selia e Bankes Boterore ne Tirane, e cila keshillon privatizimin e sistemit te shperndarjes nepermjet Korporates Financiare Nderkombetare (IFC). IFC-ja eshte angazhuar per te keshilluar METE-n ne ndarjen e aseteve te Kompanise se Shperndarjes nga aktivitetet e tjera te KESH-it. Nepermjet nje tenderi te hapur nderkombetar, qeveria shqiptare planifikon te shese 51% deri 76% te Kompanise se Shperndarjes te nje investitor strategjik. Privatizimi eshte nje hap i nevojshem per te ulur humbjet ne shperndarjen e energjise elektrike, te cilat po vazhdojne te demtojne rende vendin. Sipas Entit Rregullator te Energjise Elektrike, ERE: “keto humbje jane rreth 2 miliarde kwh ne vit, nga te cilat, 1 miliard kwh jane humbje jo teknike dhe qe shkaktojne nje dem shume te madh ekonomik”. Per kete arsye, pritet qe privatizimi te kete nje ndikim thelbesor pozitiv ne ekonomine shqiptare.

Ne kuader te realizimit te privatizimit te Operatorit te Sistemit te Shperndarjes se Energjise Elektrike, Keshilli i Ministrave ka miratuar gjate muajit prill kriteret e perzgjedhjes se investitoreve strategjike qe do perfshihen ne kete proces. Keshtu, sipas ketyre kritereve, tenderi do te jete i hapur nderkombetar me nje faze dhe parakualifikim. Sipas percaktimit te qeverise, sasia e energjise se furnizuar perdoruesve fundore, duke pasur parasysh se sasia e energjise elektrike e shitur dhe e matur ne baze te te dhenave operacionale, te vitit 2007 duhet te jete jo me pak se 10000 Gwh. Nderkohe, numri i perdoruesve qe u ofrohet sherbimi nga nje operator shperndarjeje duhet te jete jo me pak se 500 mije persona. Kompania duhet te kete 3 vjet eksperience ne menaxhimin dhe operimin e rrjetit te shperndarjes se energjise elektrike nga 110 kv deri ne 0,4 kv, dhe jo me pak se 20 mije km rrjet shperndarjeje. Gjithashtu, investitoret duhet te kene eksperience jo me pak se 2 vjet ne rastin e nje bashkimi te perkohshem shoqerish, ndersa anetar udheheqes duhet te kete te pakten jo me pak se dy vjet pervoje ne nje treg te energjise elektrike te liberalizuar. KESH eshte nga te fundit sektore ende strategjike ne pronesi te shtetit. Privatizimi i teresor i kompanise eshte planifikuar per tre vitet ne vazhdim. Sektori i transmetimit te energjise parashikohet te mbetet ne pronesi te shtetit per nje kohe te gjate.

Shitja ne gusht

Ashtu sic eshte deklaruar edhe me pare, mendohet qe OSSH-ja do te kaloje ne duart e investitoreve brenda muajit gusht te ketij viti. Nderkohe, qeveria ka miratuar edhe kompetencat si dhe detyrat qe duhet te kete ky operator pas privatizimit te tij. Privatizimi i KESH vleresohet proces shume kompleks. Procesi po zhvillohet sipas planifikimeve te qeverise per privatizimit strategjike. Kryeministri Berisha pat deklaruar pak kohe me pare se, privatizimet ne KESH dhe ne ARMO do te perfundonin brenda shtatorit te ketij viti.

nteresohen 8 kompani

Shume investitore nderkombetare potenciale qe moren pjese ne konferencen e investitoreve te KESH-it, mbajtur ne Tirane me 8 prill, shprehen interesin per privatizimin e Kompanise se Shperndarjes se KESH-it. Ministria e Energjetikes ka deklaruar se jane te pakten 8 kompani qe kane shprehur interes. Keto kompani jane kontaktuar me pare ne nivele politike dhe teknike, pasi me pare u jane derguar informacionet paraprake. Shqiperia hyn ne privatizimin e sektorit te shperndarjes, pasi kete proces e kane kaluar Bullgaria, Rumania dhe dy vjet me pare dhe Maqedonia.

Kandidatet, 1 miliard euro fitim

Per sa u perket kritereve financiare, kandidatet e mundshem apo ne rastin kur kandidati eshte bashkim i perkohshem shoqerish, te pakten anetari udheheqes duhet te kete pasur nje vlere neto (vlera totale e aseteve aktive minus vleren totale te detyrimeve pasive, jo me pak se 1 miliard euro ose ekuivalentimin e saj ne fund te cdo viti per tri vitet e fundit financiare. Kandidati ose te pakten anetari udheheqes duhet te zoteroje nje shkalle besueshmerie per kreditim, ne valute te huaj ose ne monedhen e vendit te operimit (nese kjo eshte lehtesisht e konvertueshme).