Semundjet profesionale, 4 mije raste ne vit
E Merkure, 14 Maj 2008
Sonila Isaku
Rreth 4 mije paciente te rinj kerkojne ndihmen e mjekut, per shkak te semundjeve qe kane marre gjate punes. Ne faktoret kryesore qe ndikojne ne shfaqjen e tyre jane kushtet, ne te cilat punojne. Sipas mjekeve te spitalit te Qendres Spitalore Universitare "Nene Tereza", keto semundje shkaktohen tek ata persona, te cilet kane nje organizem me te ndjeshem si dhe kushtet ne te cilat punojne nuk plotesojne standardet e percaktuara. "Punetoret e fabrikave, minierave, laboratoreve dhe atyre qe punojne me helme a pesticide, jane edhe me te rrezikuarit nga semundjet profesionale. Nderkohe qe numri i tyre rritet nga viti ne vit. Jane pothuajse 4 mije raste te reja, te cilet evidentohen gjate nje periudhe 12-mujore", shprehen mjeket e semundjeve profesionale. Sipas tyre, shkaqet jane nga me te ndryshmet, duke filluar qe nga mungesa e mjeteve mbrojtese e deri tek efekti qe kane materialet e punes te shendeti i atyre qe jane ne kontakt gjate gjithe kohes.
Rastet
Ndryshe nga dy dekada me pare, kur semundjet profesionale shfaqeshin pas daljes ne pension ose ne prag te tij, situata gjate ketyre viteve eshte krejt ndryshe. Te prekur nga keto semundje jane femrat dhe kryesisht te moshave te reja 14-18 vjec, te cilat punojne ne fabrikat e kepuceve apo edhe qepjes se cantave si dhe trikotazhe. Nderkohe, per sa u perket kushteve te kurimit te tyre, ato jane te veshtira, pasi ne QSUT mund te kurohen vetem 15 paciente, kurse te tjeret marrin sherbim ambulator. Kjo sepse dy vjet me pare i vetmi pavijon qe ishte per semundjet profesionale ne QSUT u mbyll, duke ia kaluar kete kompetence mjekut te lagjes. "Gjate ketyre viteve eshte rritur numri i pacienteve qe shtrohen me diagnoza te intoksikacionit te larte ne gjak, i cili shoqerohet me dhembje te forta barku, te vjella, debulese, tension arterial te ulet etj.", ka pohuar shefi sherbimit te semundjeve profesionale, Skender Skenderaj. Sipas tij, keto jane pasoje e ekspozimit te pacienteve ne ambiente me evaporizim te perqendruar te lendeve kimike ne kushtet e hapesirave te vogla te fabrikave te ndryshme. Kurse nje sondazh i kryer pak kohe me pare ka vleresuar se 90% e punetoreve ne vendin tone punojne jashte standardeve minimale te vendosura nga Bashkimi Evropian. Punonjesit e ketyre fabrikave paraqesin ne pergjithesi simptoma te njejta dhe kane diagnoze te pergjithshme rritjen e fenoleve ne gjak si pasoje e helmimit me lende te demshme per organizimin.
Studimi
Nje studim mbi kushtet e punes se punetoreve shqiptare ka nxjerre ne drite faktin qe jo vetem nuk respektohen kushtet me minimale te sigurise te vendosura nga BE-ja, por shendeti i tyre kercenohet seriozisht nga puna qe ata bejne. Qe do te thote se ato para qe i fitojne nga kjo pune, duhet t'i harxhojne per ilace. Nje studim i realizuar nga Instituti i Shendetit Publik (ISHP) pak kohe me pare ka renditur 10 profesionet me te rrezikshme per shendetin e punonjesve shqiptare. Sipas raportit te ISHP-se, e cili ka monitoruar vendet e punes, jeta e punetoreve vihet ne rrezik pasi, sipas specifikes se punes, nuk perdoren maska, doreza mbrojtese apo veshje te vecanta, sidomos kur kane kontakte me kimikate.
