Talasemia, 80 paciente te rinj ne 3 vjet

Sonila Isaku

Vuajtje nga semundja, por edhe frike nga viruset dhe infeksionet e tjera qe mund te transmetohen nga gjaku qe marrin. Kjo eshte gjendja shpirterore e cdo femije qe vuan nga talasemia, por edhe e prinderve te tyre. Jane me shume se 300 te tille, te cilet cdo tre jave perballen me radhet e gjata per te siguruar sasine e nevojshme te gjakut. "Situata ne vendin tone sa vjen edhe rendohet. Ndersa vendet e tjera te Mesdheut e kane arritur te zhdukin kete semundje, ne vendin tone vetem gjate ketyre tre vjeteve te fundit jane shenuar 80 lindje te reja me talasemi", eshte shprehur kryetari i Shoqates se Talasemise, Musa Zenelaj, ne diten boterore te kesaj semundjeje. Sipas tij, parandalimi i saj behet vetem nepermjet nje analize te thjeshte gjaku te ciftet e reja per te pare nese jane bartes ose jo te talasemise. Nderkohe, nje tjeter propozim ka qene edhe ai per ndryshimin e teksteve shkollore. Kjo per vete faktin qe njohurite e para te semundjes te merren nga te gjithe qe ne arsimin baze. Marrja e ketyre njohurive do te mund te parandaloje perhapjen e semundjes. "Nga masat e marra ne vendet fqinje, kjo semundje eshte zhdukur 100 per qind, nderkohe qe te ne nuk eshte marre asnje mase".

Gjaku

Infeksionet e ndryshme, te cilat merren gjate transfuzionit te gjakut, vazhdojne te kercenojne edhe sot talasemiket, megjithese kryhen nje sere analizash. Keshtu vetem gjate vitit te fundit ne rrethin e Lushnjes nga dhurimet vullnetare ka rezultuar se gjaku ka rezultuar pozitiv ndaj Hepatitit B dhe C. Kurse per sa u perket dhurimeve me pagese, situata eshte edhe me e rende. "Analizat e kryera per te pare pastertine e gjakut te dhuruesve me pagese na kane treguar se kemi te bejme edhe me infeksione te renda. Keshtu kane rezultuar edhe njesi gjaku, te cilat do te perdoreshin per femijet talasemike por te infektuara me sifiliz", eshte shprehur mjeku i bankes se gjakut ne Lushnje, Mehmet Xhindole. Sipas tij, tre nga dhuruesit me pagese jane perjashtuar per shkak te infeksioneve te ndryshme qe ata mbartnin. Por, situata e njejte eshte edhe ne Tirane, ku shpesh here prinderit e femijeve me talasemi perballen me veshtiresi per te siguruar nje njesi gjaku. Nga te dhenat, rezulton se femijet me talasemi marrin vetem 60 deri ne 70 per qind te sasise se gjakut qe u nevojitet.

Situata

Asnje nisme apo marreveshje e re nuk eshte marre nga Ministria e Shendetesise gjate ketyre tre vjeteve te fundit per femijet talasemike, pervec rimbursimit te medikamentit te Exjades. Sipas drejtuesve te shoqates se talasemikeve, kerkohet qe te kete ndryshime ne kodin familjar. Kjo do te thote se te gjithe ciftet e reja duhet qe te kryejne analizat nese jane mbartes te kesaj semundjeje apo jo perpara se te marrin vendimin per te lindur nje femije. "Per parandalimin e talasemise duhet nje nderhyrje ne kodin familjar, tekstet shkollore", eshte shprehur Zenelaj. Sipas tij, nje tjeter mase qe duhet ndermarre eshte edhe forcimi i laboratoreve ne spitalet publike, pasi shumica e pacienteve i kryejne analizat ne privat per shkak te mungeses se reagjenteve dhe tubave. Kurse per sa u perket problemeve te infektimit, Zenelaj nuk ka harruar te permende edhe rastin e para dy vjeteve, ku mbi 60 paciente u preken nga hepatitet B dhe C, si dhe SIDA. Nderkohe qe analizat e kryera gjate ketyre muajve te fundit ne 189 persona kane treguar se 96 prej tyre jane ne gjendje te rende per shkak te hemoglobines se ulet. Talasemia eshte semundje gjenetike, qe shkaktohet nga mungesa, ose nga pakesimi i prodhimit te vargjeve te hemoglobines. Shqiperia si vend mesdhetar, ka nje perqindje te larte te te semureve dhe portatore te kesaj semundjeje. Ne spitalet e vendit, trajtohen 450 te semure dhe studimet tregojne se 8-10% e popullates jane portatore, me perqindje me te larte ne zonat Divjake dhe Cerme.