SIDA, analiza me detyrim per ciftet e reja

Sonila Isaku

Ciftet e reja dhe grate shtatzena jane te detyruara qe te kryejne analizat dhe testet nese rezultojne pozitive ndaj HIV/AIDS. Sipas ligjit me te fundit te hartuar nga Ministria e Shendetesise, kjo eshte nje nga menyrat me te mira per parandalimin dhe marrjen e masave ne kohe kunder kesaj semundjeje. Pikerisht ne nenin 14 te ketij ligji saktesohet edhe kryerja e testeve vullnetare dhe te detyruara. "Ciftet para marteses, apo gruaja shtatzane para lindjes se femijes, nxiten qe te kryejne testin e HIV", thuhet ne projektligjin "Per parandalimin dhe kontrollin e HIV/AIDS. Nuk jane vetem testimet qe jane te detyruara te kryejne nga keta persona, por edhe nje sere detyrash qe vendosen per institucione te ndryshme. Keshtu, institucionet arsimore publike apo private qofshin ato, jane te detyruar te pranojne femijet e prekur me HIV/AIDS dhe nuk duhet te marrin masa disiplinore per perjashtmin e tyre.

Testimi

Analiza te detyruara ligji percakton per personat te cilet dhurojne gjak, inde te gjakut, kryejne transplantime apo per ata qe kryejne fekondim artificial. Sipas ligjit, keto persona jane te detyruar per t'iu nenshtruar testimit per vete faktin se keto jane edhe rruget me te cilat transmetohet kjo semundje. "Testimi i detyrueshem per HIV kryhet nga dhuruesit e gjakut, dhuruesit e indeve dhe organeve per transplantim. Po keshtu, edhe dhuruesit per inseminim artificial, si dhe nga personat, te cilet kerkohet zyrtarisht me vendim gjyqesor, ose me kerkese te prokurorit", thuhet ne nenin 26 te ketij ligji. Ndersa, per sa u perket menyrave te testimit, ato jane falas ne institucionet publike, dhe kundrejt pagesave ne institucionet private te percaktuara nga keto te fundit. Por personeli, kudo qofte si ne shtet ashtu edhe ne privat jane te detyruar te ruajne privatesine e personave, te cilet rezultojne te prekur nga semundje te tilla seksualisht te transmetueshme. Ne kete kuader eshte percaktuar se pergjigjet e testimit sipas ligjit percaktohet se ato duhet t'u jepen vetem personave, te cilet e kane kryer kete testim, bashkeshortit ose bashkeshortes, prinderve si dhe kujdestarit ligjor te personit te testuar, nese ky i fundit eshte i mitur ose ka humbur zotesine per te vepruar. Nga ana tjeter, per keta te fundit parashikohet edhe nje mase e ndihmes ose pageses deri ne moshen 18-vjecare, e cila percaktohet me nje vendim te Keshillit te Ministrave.

Sanksionet

Te infektosh nje person me HIV apo SIDA, apo te kercenosh dike per kete lloj infektimi nuk perben veper penale. Keshtu, sipas ligjit me te fundit te miratuar nga Ministria e Shendetesise, personat te cilet kane qene te infektuar dhe kane dhuruar gjak, sic eshte rasti i 3-vjecares ne Elbasan, nuk do te ndiqen penalisht. Per ta duhet qe te vendoset nje mase gjobe sa 5 apo edhe 10-fishi i pages minimale ne shkalle vendi. Keshtu, sipas ligjit, personat, te cilet kane kryer transmetim te qellimshem te HIV, kercenim per transmetim te semundjes, braktisje te femijes te prekur nga HIV gjobiten nga 80 deri ne 160 mije leke. Po keshtu, e njejta mase merret edhe per punedhenesit, te cilet i detyrojne punemarresin te ndryshoje vendin e punes vetem e vetem se eshte i prekur nga SIDA, apo kundershton rritjen e pages se ketij personi, apo edhe rritjen ne detyre, per shkak se eshte me HIV/AIDS. Nderkohe qe edhe punonjesit e institucioneve, ku kryhen testimet rrezikohen te gjobiten me kete mase gjobe ne rastet kur japin te dhena mbi personat e prekur nga SIDA.



Diskriminimi i nje personi me HIV/AIDS

Braktisja nga prinderit e femijes se mitur te infektuar me HIV

Berja publike e emrit, adreses dhe pamjes (imazhit) te personit te infektuar me HIV

Falsifikimi i raportit te infektimit me HIV nga nje person qe nuk eshte i infektuar

Refuzimi per t'i dhene trajtim mjekesor nje personi me HIV

Punedhenesi nuk duhet te detyroje punemarresin te ndryshoje vendin e punes per shkak se eshte me HIV/AIDS

Punedhenesi nuk duhet te kundershtoje rritjen e pages, ngritjen ne detyre te punemarresit, per shkak se eshte me HIV/AIDS