Rritja e cmimeve nuk do te ndalet
Blerina Hoxha
E Enjte, 01 Maj 2008
Rritja e cmimeve per ushqimet dhe energjine do te vijoje per nje periudhe te pacaktuar, por autoritetet vendase duhet te perqendroje reformat ne sektorin e energjise dhe ate bujqesor. Konkluzionet i dha dje Banka e Shqiperise pas mbledhjes se Keshillit te Mbikeqyrjes ku u analizuan zhvillimet ekonomike dhe gjate tremujorit te pare te ketij viti. Gjate tremujorit te pare te vitit 2008, presionet nga jashte ne ekonomine vendase jane perkthyer kryesisht ne rritjen e vazhduar te cmimeve te mallrave ushqimore te cmimeve te lendeve te para dhe te cmimeve te naftes. Banka qendrore vlereson se, rritja e ketyre cmimeve sjell, jo vetem presione te drejtperdrejta mbi nivelin e cmimeve te konsumit, por edhe presione me afatgjata mbi nivelin e cmimeve te prodhimit, si edhe rrezikon perkeqesimin e termave te tregtise se jashtme per shkak te rritjes se larte te cmimeve te importeve. Pas analizave te grupit te ekonomisteve te Bankes, u arrit ne perfundimin se, rritja e cmimeve te dritherave, te naftes dhe te mallrave te tjera baze pritet te vazhdoje per nje periudhe te pacaktuar. Nga ana tjeter, politika e pagave dhe e taksave, ecuria e investimeve dhe pritjet e agjenteve ekonomike ne pergjithesi do te percaktojne ritmet e rritjes se kerkeses se brendshme. Inflacioni vjetor gjate tremujorit te pare te ketij viti ishte 3,7%, nderkohe qe norma vjetore e inflacionit ne muajin mars shenoi 4,6%, duke tejkaluar me rreth 0,6 pike perqindjeje kufirin e siperm te intervalit 3+/-1 % te synuar nga Banka e Shqiperise. Kontributin kryesor ne kete norme e ka dhene inflacioni vjetor i ushqimeve te perpunuara me rreth 3 pike perqindjeje, si edhe rritja e cmimit te energjise elektrike ne muajin mars, e cila ka ndikuar me rreth 0.7 pike perqindjeje ne normen e pergjithshme te inflacionit. Keshilli Mbikeqyres i mbeshtetur edhe ne parashikimet e stafit te Bankes se Shqiperise nuk ka e rritur "cmimin" e lekut, edhe pse niveli i inflacionit gjate muajit mars ka kaluar objektivin e siperm te Bankes.
Cmimi i lekut nuk ndryshoi, per te mos cenuar rritjen ekonomike, sqaroi Banka e Shqiperise ne deklaraten e djeshme. Banka e Shqiperise, si autoriteti monetar i vendit, mbetet thellesisht e angazhuar per te marre vendimet e duhura ne perputhje me zhvillimet e faktuara dhe vecanerisht duke vleresuar mundesine e materializimit te zhvillimeve te pritshme. Objektiv themelor mbetet ankorimi, ne terma afatgjate, i pritjeve inflacioniste drejt nivelit te synuar si dhe qendrueshmeria e stabilitetit financiar te sistemit bankar.
Rritja e cmimeve do te shenoje nje rekord te ri kete vit ne rang boteror. Parashikimin e ka bere Banka Boterore, e cila rendit si arsye themelore per kete fenomen, kerkesen e larte per artikuj ushqimore, me te cilen po perballet bota ne keto momente.
BSH: Qeveria te shpejtoje me shpenzimet
Gjate tremujorit te pare te ketij viti, situata fiskale ka qene e kontrolluar ne drejtim te te ardhurave, por jo shume aktive ne drejtim te kryerjes se shpenzimeve. Vleresimin e ka bere Banka e Shqiperise, e cila paralajmeron se, konvertimi i teprices aktuale ne deficitin e programuar deri ne fund te vitit, duhet te kryhet ne menyre graduale duke evituar perqendrimin e shpenzimeve ne muajt e fundit te vitit.