"Falimentimi i pensioneve, ja si do te shmanget"

Skema e sigurimeve shoqerore mbetet nje skeme e sigurt dhe nuk ka rrezik falimentimi. Nendrejtori i Pergjithshem i ISSH-se, Ali Emini, sqaron te gjithe proceduren si dhe hapat qe po ndiqen per t'u garantuar siguri qytetareve dhe per ta bere skemen sa me terheqese per te gjithe pjesemarresit.

Eshte folur per nje bum pensionesh te reja rreth vitit 2012, qe lidhen me te vetepunesuarit ne bujqesi, qe pas ketij viti, pritet te futen ne skemen e pageses si pensione qyteti. A mund te shkaktoje ky fakt ndonje ndryshim, qe mund te rrezikoje skemen?

Objektivi per nje barazim te pensioneve te fshatit me qytetin, ose me qarte, i personave te vetepunesuar ne bujqesi me ata persona qe zhvillojne aktivitet ekonomik jobujqesor, ecen nepermjet nje periudhe tranzicioni, qe ka filluar qe ne vitin 1998 dhe qe materializohet ne formulen e caktimit te pensionit. Si shkak i saj, nje person qe ka kontribuar ne sistemin e ri te sigurimeve shoqerore nga viti 1994 e ne vazhdim, ne vitin 2007 ka arritur te marre nje pension mujor rreth 40 per qind me te larte se pensioni qe ka nje person sipas kontributeve te derdhura vetem ne ish-kooperativat bujqesore. Barazimi i pensioneve te reja eshte parashikuar te realizohet ne vitin 2012, duke ndjekur politiken e rritjes me ritme me te larta sesa ne qytet te pensioneve aktuale te fshatit, si duke nxitur pjesemarrjen e fermereve ne skemat e sigurimit nepermjet pjesemarrjes se shtetit ne pagesen e nje pjese te kontributit te tyre, si dhe duke rritur ne menyre graduale kontributin qe paguajne fermeret ne skemen e re te sigurimeve. Mbeshtetur sa me siper, edhe viti 2012 do te jete nje vit i zakonshem, i cili do te mbaje peshen e vet te parashikuar te rritjes se kostos se pensioneve per shkak te rritjes se numrit te perfituesve si dhe per shkak te rritjes se llogaritur te mases se pensionit.

Ne fillim te marsit, gjate nje seminari te organizuar prej Bankes Boterore, Qeverise shqiptare dhe ISSH-se, u fol per kalimin ne skemen e re. Ne cfare faze eshte ky proces? Po administrimi i skemes aktuale, cfare ndryshimi peson pas futjes se shtylles se dyte dhe te trete?

Sistemi i sigurimeve eshte pjese e pandare e sistemit ekonomik te nje vendi perderisa i zhvillohet ne te njejtin mjedis ekonomik, krijon fonde korente, te cilat do te perballojne kostot e te drejtave te fituara. Si nje organizem i gjalle, ai ka nevoje te vazhdueshme per reformim per permiresim te vetvetes, pra te sistemit te pensioneve publike, si dhe te hapjes se rruges e bashkejeteses me skemat e pensioneve suplementare, qofshin keto te ndertuara si shtylla te dyta apo te treta. Aktualisht nje grup pune me shume aktore, teknike dhe politike, po punon per konceptimin e nje skeme sigurimesh komplekse dhe moderne, e cila do te kete ne themel permiresimin e pensioneve publike, rritjen e qendrueshmerise financiare te kesaj skeme, krijimin e mundesive reale per shtyllen e pensioneve suplementare dhe bashkejetesen e ketyre skemave ne menyre te garantuar nga ana financiare.

Numri i Sigurimeve, hapi per llogarine personale

Tashme te gjithe kontribut paguesit po pajisen me Numrin e Sigurimit Shoqeror dhe ky vleresohet se eshte nje proces shume i rendesishem. Ai eshte hapi i pare per krijimin e llogarise personale te cdo personi ekonomikisht aktiv, mbi kete logjike eshte nje hap i rendesishem per administrimin e sakte te kontributeve te paguara. Ky numer jepet nga ISSH mbi bazen e kerkesave te subjekteve. Dhenia e ketij numri, administrimi dhe marrja ne dorezim, kontrolli dhe sistemimi i dokumenteve te vjetersise ne pune para vitit 1994, kane krijuar mundesite per permiresimin e administrimit te fondit te sigurimeve shoqerore.

Skema e sigurimeve, fillesa nga 1994

Skema aktuale e sigurimeve shoqerore ne pergjithesi dhe e pensioneve publike ne vecanti e ka fillesen ne vitin 1993. Ajo u ndertua me asistencen e institucioneve te specializuara dhe arriti disa objektiva kryesore, se pari, te transferoje ne buxhetet familjare cdo muaj pensionet qe ishin caktuar, pavaresisht se nuk trashegoi nga sistemi i meparshem asnje lloj rezerve te akumuluar. Se dyti, te marre ne evidence te gjithe te drejtat e fituara, pra te njohe te gjithe historikun e kontributeve te realizuar ne sistemin e ekonomise se centralizuar dhe ta perdore ate si baze per caktimin e pensioneve ne cdo vit duke e indeksuar dhe aktualizuar ne vlere e ne uniformitet me zhvillimet ekonomike. Objektivi tjeter ishte qe te balancoje financiarisht sistemin e sigurimeve te detyrueshme.