Referencat doganore, kostoja per biznesin 10%

Qe nga viti 1999, kur u miratua Kodi i Ri Doganor, cmimet e referencave, mbi te cilat vilen tarifat doganore, vazhdojne te krijojne kosto te biznesi. Bizneset ankohen se zhdoganojne jo me cmimet reale te tregut, por me cmime te vendosura apriori nga autoritetet doganore. "Aplikimi i cmimeve referuese per zhdoganimin e mallrave duke anashkaluar vleren e faturave te blerjes, pra cmimin e real me te cilen bizneset kane operuar ne vendet e Bashkimit Evropian apo gjetiu, ka vene mjaft sipermarres para humbjeve te paparashikuara financiare", tha per mediat Arben Pregja, kryetari shoqates se biznesmeneve me pakice. Ka raste kur nje maune me mallra qe kushtojne p.sh., 30 mije euro eshte zhdoganuar per 35 mije. Kjo, sipas Pregjes, demton financat e bizneseve, prish planet e investimit dhe rrjedhimisht ulje te punesimit. Kur ka fatura te rregullta te merren per baze per zhdoganimin dhe jo cmimet e references.

Ne rastin e ekonomise shqiptare, nese do te supozonim nje kosto ne kufijte 5-10

per qind te vleres se mallrave, te shkaktuara prej procedurave joeficiente dhe te

panevojshme doganore dhe masave te tjera penguese te tregtise, bazuar ne volumet aktuale te importeve, perfitimet potenciale do te luhateshin ne 100-200 milione USD, thuhet ne nje studim te Qendres per Tregti Nderkombetare ACIT. Doganat bejne vleresimin e tarifave me kater metoda. Por, sipas ACIT me shume perdoret ajo e cmimeve te referencave, me rreth 62 per qind te rasteve. Sipas nje anketimi qe qendra ka bere ne ndermarrjet e biznesit, del se 73,6% e subjekteve mendojne se perdorimi i cmimeve te references shkakton kosto shtese ne veprimtarine e biznesit. Kjo rritje ne kosto vleresohet te luhatet ne intervalin 5-15 per qind. Per sa i perket lajmerimit me shkrim te personit ne rast te mos aplikimit per vleresim te cmimit te transaksionit, e cila parashikohet edhe nga kodi yne doganor, shumica e pergjigjeve te bizneseve rreth 62% jane perqendruar ne anen negative, domethene ne moslajmerim nga ana e administrates doganore. Vleresimi doganor perben nje nder elementet me rendesi kritike ne veprimtarine e biznesit dhe sigurimin e nje konkurrence te barabarte per operatoret ekonomik. Nga ana tjeter, metoda e vleresimit konsiderohet kritike pasi ajo eshte e lidhur ngushtesisht edhe me apelimin dhe me punen e administrates tatimore per efekt te rimbursimit te TVSH-se. Lehtesimi i tregtise eshte shkenca dhe arti i permiresimit te mjedisit te tregtise nderkombetare. Teoria ekonomike sugjeron nje lidhje relativisht te thjeshte te drejtimit te shkakesise: zhvillimi njerezor fuqizohet me rritjen e te ardhurave; me shume te ardhura do te thote me shume tregti mes vendeve; tregtia zgjerohet nepermjet perpjekjeve per lehtesimin e saj.



Llojet e vleresimit doganor

• metoden e vleresimit mbi bazen e fatures se blerjes;

• metoda e vleresimit mbi bazen e cmimit te mallrave identike ose te ngjashem;

• metoden e vleresimit mbi bazen e vleres se llogaritur te mallit;

• metoden e vleresimit mbi bazen cmimeve te references.