Bush kerkon nje pakt diplomatik me Putin
E Marte, 25 Mars 2008
Nga Stephen Fidler
Daniel Dombey
Neil Buckley
Administrata Bush eshte duke u perpjekur qe te binde Presidentin Vladimir Putin te Rusise per te nenshkruar nje marreveshje afatgjate mbi marredheniet Moske-Uashington, duke argumentuar se do te jete me e veshtire per Rusine qe te bjere dakord mbi nje marreveshje te tille me banorin e ardhshem te Shtepise se Bardhe.
Zyrtaret amerikane argumentojne se Xhon Mekkein, Hillari Klinton dhe Barak Obama - qe te gjithe kane kritikuar ashper Rusine ne fushatat e tyre elektorale per presidencen amerikane, mund te jene partnere shume me te mundimshem per Mosken sesa eshte Presidenti Xhorxh Bush.
Bush e beri kete apel per z.Putin ne nje leter te dorezuar nga Kondoleza Rajs dhe Robert Gates, sekretaret e Shtetit dhe Mbrojtjes, gjate nje vizite ne Moske javen e kaluar. Dy presidentet mund te diskutojne kete ceshtje personalisht: zyrtaret amerikane thane se z.Putin ka lene te kuptohet se ai do te deshironte te zhvillonte edhe nje takim tjeter me z.Bush perpara se te linte detyren e Presidentit ne maj. Deri tani nuk eshte rene dakord per asnje takim.
"Eshte e rendesishme te sigurohet vazhdimesia ne marredheniet Rusi-SHBA, vecanerisht ne periudhen kur ne kemi transferime kushtetuese te pushtetit", deklaroi Sergei Lavrov, minister i Jashtem i Rusise, pas takimit javen e kaluar.
Propozimi amerikan eshte menduar te siguroje nje strukture per fusha te ndryshme te bashkepunimit amerikano-rus pas disa viteve ne te cilat marredheniet midis dy vendeve kane qene te tendosura. Elementi me i debatueshem ka te beje me planet amerikane per mbrojtjen kunder raketave.
Megjithese SHBA jane perpjekur te sigurojne Mosken se programi i tij i mbrojtjes kunder raketave nuk do te dobesoje kapacitetin berthamor te Rusise, Rusia ka nenvizuar vazhdimisht kundershtimin e saj ndaj planeve te Uashingtonit per baza te mbrojtjes kunder raketave ne Poloni dhe Republiken ceke.
Zyrtaret amerikane shtuan se negociatat me dy vendeve evropianoqendrore jane prane perfundimit pas vizitave te fundit te kryeministrave ceke dhe polake ne Uashington, me shqetesimet mjedisore si e vetmja pengese e mbetur per nje marreveshje me Pragen.
Por kundershtimi i Rusise mbetet i forte. Zyrtaret amerikane kane shprehur shqetesimin se debati mbi mbrojtjen kunder raketave, se bashku me kundershtimin e patundur rus ndaj propozimit per te afruar me shume Ukrainen dhe Gjeorgjine drejt anetaresimit ne NATO, mund te shtoje problemet per nje Samit te NATO-s javen e ardhshme ne Bukuresht, ne te cilin eshte planifikuar te marre pjese edhe z.Putin.
Gjate vizites se z.Gates dhe znj.Rajs ne Moske javen e kaluar, SHBA i dorezoi Rusise nje memorandum mirekuptimi prej 6 faqesh, qe permbante nje deklarate te vlerave te perbashketa, duke perfshire demokracine dhe nje reference per nje partneritet midis Rusise, NATO-s dhe SHBA.
Ata gjithashtu parashtruan nje "dokument te detajuar per ngritjen e besimit" mbi mbrojtjen kunder rakete, me ide te tilla si akreditimi reciprok i oficereve ushtarake ne impiante te ndryshme, duke perfshire ruset ne objektivat amerikane dhe ata ne Republiken Ceke dhe Poloni, nese ceket dhe polaket do ta lejojne.
Ne pergjigje te dyshimeve ruse se SHBA do te rrisin numrin e raketave interceptuese ne instalimet polake, oficeret amerikane ofruan konsultime me Mosken mbi ndonje rritje te numri te tyre ne te ardhmen.
Zyrtaret ruse pranuan se koncesionet amerikane mbi mbrojtjen kunder rakete kane hapur disi rrugen drejt lehtesimit te shqetesimeve te Moskes, por nje politikan i larte qe ka lidhje te ngushta me Kremlinin mendon se kjo nuk eshte akoma e mjaftueshme. "Duhet te kete nje forme e re te sigurise ruse-evropiane-amerikane, nje sistem i perbashket", deklaroi ky person.
SHBA kane rene dakord me kerkesat ruse per te punuar mbi nje zevendesim per Traktatin e Reduktimit te Armeve Strategjike, te cilit i mbaron afati ne 2009.
"The Financial Times"
