Meta: Bashkepunoj me Nanon
Alfred Peza
E Diele, 02 Mars 2008
Ne nje interviste dhene per drejtorin e "Ora News", Alfred Peza, kreu i Levizjes Socialiste per Integrim, Ilir Meta, eshte shprehur se per reformen zgjedhore eshte gati te bashkepunoje dhe me ish-kryesocialistin Nano. Nderkohe, ai sqaron detaje te ndarjes me Ramen, zhvillime brenda politikes shqiptare dhe brenda PS, si dhe mohon mundesine e nje koalicioni me Berishen pas zgjedhjeve.
Do te kete edhe nje te trete te vertete apo kjo eshte e dyta e verteta e ndarjes suaj me Partine Socialiste?
Une mendoj qe kjo ceshtja e ndarjes edhe konceptimi, perceptimi i saj, jane gjera krejt te ndryshme dhe te lira per secilin qe edhe na degjon, edhe qe ta perceptoje apo ta konceptoje sipas deshires se tij apo pozicionit qe ka. Une mendoj se hapi me i fresket i ndermarre nga LSI, tashme i miratuar dhe i mbeshtetur edhe nga komiteti drejtues kombetar te LSI, ditet e fundit, eshte nje hap i imponuar praktikisht nga inekzistenca e atij koalicioni, per te cilen une kam hedhur firmen ne emer te LSI, gati 2 vjet me pare. Nga shkelja e kesaj kontrate, ku ceshtja e pare, ceshtja me kryesore dhe per te cilen njekohesisht me insistimin tone me pas eshte realizuar edhe nje protokoll i perbashket per reformen zgjedhore te 5 partive. Por, nuk eshte problemi i nje sfide PS-LSI, problemi eshte shume i madh, sikurse e shikoni, reagimi vjen edhe nga shume parti te tjera dhe nga parti te cilat kane firmosur kete koalicion me pare, qe e denoncojne kete shmangie te lidershipit te PS-se, jo vetem ne nje kontrate me partite e opozites me reformen zgjedhore, por ne vecanti punen e ketij lidershipi qe nuk i vjen mire kur ne perdorim fjalen komplot. Ne emer te gjoja po afron samiti i Bukureshti donin te miratonin nje variant, te cilin e kemi shprehur edhe me pare, kete gjoja sistemi proporcional rajonal, varianti spanjoll, i cili ne thelb nuk ka lidhje me thelbin e proporcionalit, por ka lidhje me kushtet dhe me vecantite e Spanjes.
Ju perdoret termin komplot. Mund te na e shpjegoni pak me teper se ku e zbuluat kete komplot dhe ndaj kujt eshte?
Une mendoj qe ky eshte nje komplot ne kurriz te zgjedhjeve, te barazise se votes te qytetareve shqiptare, te mundesise se tyre per te pasur sa me shume zgjedhje per t'u bere ne zgjedhjet e pergjithshme, eshte njekohesisht nje mos perfaqesim i barabarte i tyre edhe ne parlamentin e ardhshem, gje qe ne fund te fundit eshte nje kontuinitet i gjithe deformimeve dhe keq perfaqesimit, per te mos thene te trafikimit te votes se qytetareve shqiptare. Kur e kemi zbuluar ne kete? Nuk eshte se ate dite qe ne shpallem kete vendim, si kryesi e LSI, e zbuluam kete komplot. Ky ishte nje proces ndergjegjesimi i yni dhe i forcave te tjera politike, i cili kishte nisur muaj me pare, i cili kishte nisur jave me pare, ku ne vazhdimisht kemi insistuar qe te mblidhet komisioni parlamentar per reformen zgjedhore. Ka qene muaj me pare, kur ne kemi kerkuar madje edhe kemi arritur si parti te opozites nje mirekuptim dhe nje marreveshje per te mbeshtetur variantin e proporcionalit te personalizuar, qe eshte quajtur varianti gjerman dhe per te cilin kemi pasur edhe mirekuptimin e Partise Socialiste dhe kjo eshte arsyeja qe 4 partite pervec PS, e kane firmosur me parti te tjera. Me pas, PS ne nje menyre te njeanshme, jo vetem qe nuk ka ecur ne drejtim te funksionimit te komisionit sepse ajo ka bashkekryesimin e ketij komisioni, por ka dashur te imponoje edhe ne menyre diversive aleateve te saj, variantin spanjoll, i cili ishte jo vetem nje variant qe deformonte procesin e zgjedhjeve, sepse ky eshte kontestimi kryesore. Ne, si LSI, nuk themi qe i duhet ky variant edhe nuk ka, sepse reforma kerkon konsensus. Ajo qe ne duam eshte qe duhet te jete nje sistem i ndershem, per ne edhe mazhoritari i paster eshte i ndershem. Eshte i ndershem pavaresisht se nuk eshte i pershtatshem per shume arsye ne vendin tone, por nese themi proporcional, sistemi duhet te jete realisht proporcional. Ndersa pse ne e ngritem para disa ditesh, do te thosha se me perpara, kjo ka qene edhe jo shume e pershtatshme sepse nuk ka qene edhe shume e pjekur si bindje. Ne jemi pjekur t'i konsumojme te gjithe perpjekjet tona edhe ne raport me lidershipin e PS-se. Ne reaguam sepse pikerisht ne emer te gjoja te fteses qe duhet te merrnim ne NATO synohej te viheshim para nje fakti te kryer. Kjo gje eshte pranuar edhe pas qendrimit qe ne kemi bere, nese nuk e mbani mend, ju mund t'i ktheheni kronikave tuaja ndoshta, vete kryetari i Partise Socialiste, zoti Rama, nuk pranojme diktat, ka thene zoti Rama tekstualisht. Qe do te thote se nuk pranojme diktat, por do te bejme diktat praktikisht, sepse nuk eshte se ka ndonje diktat nga ne apo qofte edhe nga te tjere qe o do te behet keshtu o nuk ka te tjere.
Ka nje puc sipas jush ne dem te partive te vogla?
Nuk eshte se eshte ne dem te partive te vogla. Po te marrim edhe variantin spanjoll, per shembull, nuk eshte problemi thjesht se na demton neve, ndoshta LSI-ja po te kemi parasysh harten e rezultateve ne te ardhmen, mund ti interesoje shume me teper, po ta shikojme nga kendveshtrimi i sotem.
Po kjo kerkon 20 per qind?
Jo, jo, ajo mund te kerkoje 20% ne zona ta caktuara, por mund te kerkoje ne zona 3-4%, nuk eshte ky problemi. Problemi eshte qe nuk eshte ne thelb nje sistem proporcional, ky eshte thelbi i te gjithe ketij mashtrimi elektoral, ka shume variante te tjera qe jane edhe prane nesh, qe jane eksperimentuar me sukses edhe te sistemit proporcional rajonal, eshte zgjedhur Spanja. Nuk dua tani te bej nje lidhje se cfare perfaqeson Spanja, cfare vecorish ka Spanja, apo cfare kombesie ka Spanja, edhe pse eshte bere kjo gje. Sepse thjesht ketyre u intereson, dy partive, qe ta fillojne nje gare ne menyre krejt te pabarabarte me gjithe te tjeret.
Mund te shmangej faktikisht ky vendim inekstrem si LSI?
Nuk mund te shmangej sepse arroganca e lidershipit te PS-se ka qene skandaloze dhe per mendimin tim mbetet e tille, nuk po i rikthehem asaj qe ka thene zoti Rama, qe ne nuk pranojme diktatin. Nderkohe qe askush nuk ka diktuar, ka kerkuar te funksionoje tavolina, edhe nese eshte nenshkruar nje marreveshje per sistemin proporcional te personalizuar. Kjo eshte firmosur pasi ne kemi rene dakord me PS-ne, te pakten ne 4 parti qe kemi rene ne koalicion, nuk eshte se ky eshte nje diktat, ky eshte nje propozim konkret dhe nuk kuptohet se PD-ja dhe PS-ja, sepse vete zoti Rama njekohesisht e ka pranuar publikisht qe te jemi ne bisedime intensive me PD-ne dhe shume shpejt do te kemi nje produkt. Atehere lindin dy pyetje shume te thjeshta. Ku zhvillohen keto bisedime, zhvillohen diku tjeter dhe ju si "Ora News", qe ndjek keto bisedime, angazhimin e tyre, qellimet e tyre per kete reforme etj., etj. Dhe problemi tjeter eshte arroganca qe vendosim ne dhe keta te tjeret jane te vegjel dhe kjo eshte shume e gabuar. Ideja qe po te jesh i madh, apo po te shpallesh i madh, do te kesh gjithmone te drejte. Une mendoj se ky ka qene nje nga problemet me te medha edhe te demokracise shqiptare, edhe problemeve te medha qe ka pasur Shqiperia nga 1991 e ne vazhdim, sepse kane menduar ngaqe jane te medha, gjithmone kane te drejte dhe e drejta eshte me to dhe me pas e dine se si kane ndodhur carjet, se si kane ndodhur ndarje, se si kane ndodhur edhe ato problemet e standardet e demokracise ne Shqiperine, me problemet e zgjedhjeve ne Shqiperi dhe me problemet e zgjedhjeve brenda partise se tyre.
Pra, ju mendoni se ka ardhur nje moment pas 17-18 vjetesh ku realiteti shqiptar nuk eshte vetem realiteti i dy partive te medha dhe i arrogances se tyre. Ju mendoni se eshte nje realitet ndryshe.
Nuk eshte aspak dhe ato e kane shume te forte kete ndjeshmeri, ndjeshmerine e reduktimit te tyre, po te shikojme zgjedhjet vendore. Domethene te dyja jane afro 20% po te shikojme. Kjo u ka krijuar nje shqetesim dhe nje stres te madh dhe kush eshte problemi me kete variant, me variantin spanjoll qe deri tani ato e kane pasur dhe na e kane paraqitur ne, edhe konfidencialisht edhe publikisht jane shprehur, sepse ky ka qene varianti i tyre real per te cilin kane rene dakord me lidershipin e PD. Nuk eshte ky qellimi. Qellimi eshte qe nepermjet ketij sistemi te deformuar, jo perfaqesues, qe gjoja quhet proporcional, por qe realisht nuk eshte i tille, t'i detyrojne te gjithe partite po themi, te vogla, qe ne nje rast te tille nuk arrijne dot te kap nje prag, sepse pragu natyral edhe ne nje qytet apo rajon si Tirana, po t'i referohemi ndarjes administrative te Shqiperise, qe ata e kane pasur si prioritet, duhet te marresh 4%. Ndersa ne nje rajon si Kukesi, qe ka 4 apo mund te kete 5 deputete, qe te marresh nje deputet, per shembull, duhet te marresh 20%. Qe ne fund fare, keto vota te cdo partie qe nuk arrin kete nivel, ne rezultatin kombetar te mos i njihen. Qe do te thote se ne thelb te sistemit nuk eshte proporcional. Pra, kane qene keto vete frymezuese te ketij procesi te pandershem dhe e gjithe kjo behet, po te kemi parasysh edhe listat e mbyllura, behet qe te vendoset nje regjim, mundesisht dypartiak ne Shqiperi, pra ky regjim te ligjerohet edhe mundesisht edhe nje regjim i dy personave qe drejtojne dy partite tona, qe te marrin nje kontroll absolut, ose ti je nje mendim ndryshe, nuk e ke emrin ne liste. Po u bindje, je ne liste i pari apo i dyti.
Pra, mundesisht te diktojne jo vetem dy partite, por edhe dy kryetaret?
Domethene, dy kryetaret diktojne cdo gje.
Para dy vitesh, zoti Meta dua t'ju risjell ne vemendje qe ju keni paraqitur nje platforme, ku sipas se ciles pragu elektoral do te jete 4-5%. Nderkohe qe tani mbroni nje prag elektoral 2,5%?
Atehere mund t'ju them me shume qartesi dhe koherence qe menjehere pas zgjedhjeve te 3 korrikut, meqenese edhe zoti Berisha naten e fitores me 3 korrik u shpreh tekstualisht se kemi fituar, tha, pavaresisht ishin zgjedhje jo te ndershme, ne fituam dhe premtimi i pare qe do te bej eshte qe do te bej zgjedhje me te ndershme, e kishte fjalen per zgjedhjet parlamentare e te tjera. Domethene kjo do te ishte gjeja me e mire qe do t'u jepte shqiptareve dhe qe per fat te keq nuk ndodhi as ne zgjedhjet vendore.
C'lidhje kishte kjo me kete?
Nisur nga ajo qe ndodhi me 3 korrik, nisur edhe nga nje angazhim i tille publik, pavaresisht se nuk eshte se kemi pasur ndonje besim, ne hartuam nje platforme per reformen zgjedhore ne tetor te vitit 2005, e paraqitem fillimisht te Presidenti i Republikes, zoti Moisiu ne ate kohe. Pas kesaj, une kerkova takim edhe me zotin Berisha si kryetar i mazhorances po te themi dhe i qeverise, edhe me zotin Rama si kryetar i Partise Socialiste dhe nga ana e zotit Rama u refuzua takimi. Nga ana e zotit Berisha takimi u be dhe u be publik, i mori shume angazhime dhe asgje nga keto nuk ndodhi dhe eshte e vertete qe ka qene edhe kjo ideja nje rritje te pragut, por sikurse ju e dini me pas ne beme protokollin e perbashket per reformen zgjedhore, marreveshjen e koalicionit midis 5 partive, ku pika e pare ishte reforma zgjedhore. Dhe kuptohet qe meqenese se insistimi i partive te tjera ishte per t'u ruajtur ai pragu kushtetues prej 2,5%, ne nuk patem ndonje insistim dhe thelbi i reformes zgjedhore nuk ka qene asnjehere ceshtje pragu. Ne radhe te pare eshte ceshtje e barazise se votes dhe te ndershmerise se sistemit, domethene e theksoj edhe nje here tjeter qe edhe sistemi mazhoritar i paster eshte nje sistem i ndershem, sepse njerezit e marrin pergjegjesine se per ke do te votojne, ashtu sikurse edhe partite e marrin pergjegjesine dhe i llogarisin forcat qe do te maten ne te gjithe Shqiperine, do te maten pjeserisht, apo do te ndertojne koalicionet, por eshte nje sistem domethene i paster dhe i ndershem.
Keni krijuar nje parti te re, nga pikepamja juridike ka ndonje problem?
Absolutisht keto jane teknike juridike te sektorit organizativ dhe nuk ka asnje rendesi. Ajo qe eshte e re eshte inicimi i nje koalicioni te ri, sepse ne mendojme qe sfidat qe ne kemi perpara jane sfida qe kerkojne shume me teper faktor, aktor, qytetar, te cilet te shprehin solidaritetin e tyre me qendrimet tona dhe me objektivet tona, dhe te LSI-se. Ajo qe une e kam quajtur per momentin LSI plus te gjithe, kane nxitur as nuk eshte se u ka thene dikush qe a do te vini te ky koalicioni, jo jemi, jo s'jemi. Absolutisht qe kjo eshte nje ide qe eshte bere tashme publike dhe eshte nje ide qe do te konkretizohet hap pas hapi sepse jemi ne nje periudhe e cila mendoj qe na krijon te gjithe mundesine per te qene te qete dhe per te qene sa me konstruktiv ne kete projekt te ri. Por ky nuk eshte nje projekt i detajuar dhe i perfunduar sepse nuk kemi pasur ndonje paragjykim apo jo, qe perpara duhet te pergatitemi per te bere nje koalicion te ri. Domethene erdhi si domosdoshmeri per shkak te mosfunksionimit te koalicionit te meparshem.
Pra, ky eshte qellimi final?
Ky eshte qellimi, te kemi zgjedhje vertet legjitime dhe njerezit te shkojne me deshire ne zgjedhje. Po jo se ne kot shkojme te votojme se ata kushedi si do t'i numerojme, domethene duhet te nis qe njerezit te besojne se vota e tyre vlen dhe ajo vote do te ndryshoj dicka.
Keni kontaktuar me zotin Nano dhe a mendoni se mund te kontaktoni me te dhe me njerezit e tij?
Nje njeri qe dikur quhesh po te themi Nanoist, Metist, domethene mua nuk me pelqen qe njerezit te etiketohen si te tille, sepse ne duhet te respektojme te drejten e cdo qytetari, qe jo vetem edhe te nderroje partine, ne kuptimin e asaj qe ai voton dhe kjo nuk eshte as shkelje bese, as tradhti. Perkundrazi, kjo eshte nje zgjedhje, prandaj eshte demokracia, partite nuk jane te shenjta, te shenjta jane ato vlera te demokracise sic eshte vota e qytetareve shqiptare, te cilat jane interesat e medha te Shqiperise, partite gjykohen ne varesi te respektit qe tregojne per ata qe i votojne, per respektin qe tregojne per qellimet qe ka vendi, te punes qe ata bejne per njerezit. Prandaj eshte demokracia qe njerezit te zgjedhin edhe ne nje parim, apo edhe brenda te majtes. Ne nje periudhe te caktuar njerezit besojne te dikush, apo po themi edhe brenda te majtes, ne nje periudhe te caktuar njerezit besojne te dikush, pastaj do te zhgenjehen etj., etj. Keshtu qe keto etiketimet mendoj qe nuk jane keshtu stampa, te cilat njehere e pergjithmone i sjellin njerezit si te pandryshueshem dhe si besnik akut ndaj dikujt. Ndaj kam thene edhe me perpara, jemi te hapur me te gjithe qe te bashkepunojme per reformen zgjedhore, eshte ceshtje qe u takon te gjithe deputeteve, eshte ceshtje qe i takon te gjithe shqiptareve.
Pra, ju nuk perjashtoni mundesine e bashkepunimit edhe me zotin Fatos Nano?
Per ceshtjen zgjedhore me askend. Une jam takuar me zotin Berisha para 2 vjetesh per kete ceshtje. Dhe kur kemi pasur ndonje takim tjeter, kemi folur, qe shiko se kjo eshte puna, e puna me e rendesishme qe duhet bere dhe rendesi ka qe sistemi te jete i ndershem.
A mund te jene pjese e te majtes per integrim apo nje emer tjeter qe mund te kete ky koalicion i ri opozitar edhe gjashte deputetet qe votuan pro Presidentit Topi ne parlament?
Une e kuptoj edhe kersherine tuaj per te zbuluar, por une nuk jam drejtor i kuadrit te majtes per integrim, por thashe qe ky eshte nje koalicion qe do te formesohet dhe une nuk mund te marr vendime vete, as pa diskutuar me strukturat e LSI, ndaj te cilave une kam shume detyrim, sepse perfaqesoj deri tani vullnetin e tyre. Gjithcka do te jete nje proces. Qendrimi im ndaj ketyre deputeteve nuk ndryshon, ne kuptimin e papranueshmerise dhe denueshmerise te denimit te tyre, sepse shkelen nje pakt te opozites sepse Presidenti i takonte opozites dhe jo mazhorances, megjithate ne demokraci nuk ka do te thosha armiq.
Nisur nga keto gjashte deputet ka nje fenomen, levizin deputetet. Sidomos eshte bere i theksuar ne parlament pas zgjedhjeve te 3 korrik 2005, nga nje grup parlamentar ne nje tjeter. Eshte e moralshme kjo? Si e konsideroni si fenomen?
Si fenomen nuk eshte aspak i moralshem, eshte produkt i "dushkut", sepse kur nje njeri vjen ne parlament jo si rezultat i detyrimit qe nga votat e nje elektorati, por si rezultat i disa llogarive qe jane bere ne disa tavolina, ai nuk ndjen pergjegjesi. Natyrisht qe kjo eshte si rregull apo si princip, por ka edhe raste ne bote kur deputete te caktuar jane te zhgenjyer, ndahen per nje qendrim te caktuar dhe marrin nje pozicion te caktuar. Megjithate ne duhet te kemi parasysh qe ky eshte nje fenomen i nxitur nga dy partite kryesore. Per shembull, kemi degjuar ditet e fundit nga drejtuesit e Partise Socialiste, qe e kane denuar ashper kete fenomen dhe sidomos largimin e deputetit Kosta nga Grupi Parlamenti i Partise Socialiste te Partia Demokristiane. Ne nje menyre, qendrimi i tyre eshte i drejte, por nuk duhet te harrojme keta kolege te PS-se, qe kur zoti Kosta si rezultat i ofertave te tyre kaloi nga partia e zotit Milo, PDS, te Partia Socialiste, kjo u trumbetua si nje sukses i madh, u quajt i moralshem dhe pasi ata e quajten te moralshem kete veprim te nje deputeti, pastaj ky kete rruge e quajti perseri te moralshme per te kaluar edhe diku tjeter. Pra, standardet e dyfishta, nuk jane ato qe na sjellin ate besueshmeri qe duhet edhe per sa u takon sistemit zgjedhor.
Ju keni deklaruar se zoti Rama po flirton me zotin Berisha. Ne fakt ku qendron ne thelb tradhtia e zotit Rama ndaj jush dhe flirti ndaj Berishes?
Une besoj se u shpjegova. Nuk e di, flirton, a ka qene kjo fjala me e pershtatshme qe une kam perdorur. Mbaj mend qe tek ajo qe kam shprehur ne deklaraten e kryesise se LSI, domethene eshte nje marredhenie jo transparente midis lidershipit te PD dhe PS. Kjo nuk eshte dicka tani qe ka mbetur thjesht ne kete qendrim te LSI, kjo nuk eshte thjesht nje akuze, ky eshte praktikisht nje fakt. Vete zoti Rama ka thene se nuk dua te perseritem tek ato qe perseritem tek ato qe biseduam me pare, qe jemi ne bisedime intensive me PD-ne. Tani me thoni ju se ku behen keto bisedime, edhe une t'ju them se e kam pasur gabim dhe nuk eshte aspak e vertete. Kjo gje eshte pohuar edhe nga perfaqesues te tjere te Partise Socialiste, eshte pohuar respektivisht edhe nga perfaqesues te Partise Demokratike. Ku qendron problemi i lidershipit te PS me ne? Qendron tek ajo qe ata kane shkelur nje marreveshje, e cila ne ceshtje te pare ka pasur domethene qendrimin e perbashket per reformen zgjedhore. Ku qendron? Qendron tek ajo qe ne kemi thene, madje edhe kolege te tjere te partive opozitare, qe shiko, meqenese Berisha ka nje vit qe thote lart e poshte qe shiko une jam gati, u thote nderkombetareve, une jam gati te pranoj cdo sistem qe me sjell opozita. Ndoshta ky eshte blof. Por ne mos e mbajme ne pergjegjesi qe pse nuk behet reforma zgjedhore. Ne hajde te paraqesim bashke nje reforme zgjedhore dhe nje sistem, dhe t'i themi qe ne per kete jemi dhe meqenese ti je dakord hajde ta miratojme apo jo.
Perflitet se i gjithe thelbi i konfliktit midis jush dhe zotit Rama, mes Partise Socialiste se fundmi dhe LSI, lidhet me ambicien tuajen te perbashket, tuajen dhe zotit Rama, per te qene neser kryeminister i Shqiperise ne rast fitores te se majtes?
Tani ju doni te merrni atributet qe jeni nxitesit e ketij debati. Por une dua t'ju bej te qarte se nuk ka aspak lidhje me kete ambicie te shprehur nga zoti Rama te televizioni juaj perpara pak kohesh, apo shprehur perpara, kjo nuk eshte ndonje ambicie e re, kjo eshte nje ambicie e hershme dhe nuk ka asgje te keqe. Jo vetem kaq, por nuk eshte se ka thene kete gje zoti Rama dhe eshte bere kiameti. Ketu ka nisur nje fushate do te thosha e Partise Socialiste prej muajsh per kete ceshtje dhe eshte e drejte e saj absolutisht, ne nuk mund te frenojme apo te kritikojme ambiciet e nje partie. Per sa i takon qendrimit tim meqenese ju me pyetet a kam pasur dhe a kam une ndonje shqetesim se mund te behet dikush kryeminister apo se mund te mos jem une kryeminister, mendoj qe kjo eshte krejtesisht absurde. Eshte krejtesisht naive dhe qesharake. Perse? Eshte shume e parakohshme, ne kemi disa probleme me te medha dhe problemi i reformes zgjedhore eshte problemi me i madh per te gjithe opoziten pa perjashtim. Nese eshte i dikush me interesuar qe te ngelen gjerat sic jane, eshte zoti Berisha, nuk eshte opozita, sepse nuk i garanton opozita ato standarde qe duhet per te fituar zgjedhjet. Puna e kryeministrit nuk eshte biseduar asnjehere, as ne PS, as ne tryezen e koalicionit, madje mendoj se eshte nje ceshtje fare absurde, te pakten deri nga vjeshta e vitit te ardhshem. Kjo nuk eshte nje ceshtje qe kam as une dore, qe e ka as zoti Rama ne dore, qe e ka as zoti Berisha, kete ne dore e kane zgjedhjet, kete ne dore e kane qytetaret, kete ne dore e ka Kushtetuta e cila ben te qarte se kush ka 70 deputete mund te behet qe sot kryeminister, ben mocion Berisha, behet kryeministri dhe nuk ka nevoje me as per zgjedhjet. Pra mendoj qe eshte bere mjaft banale.
Eshte folur ne pragun e zgjedhjeve lokale qe eshte bere nje lloj "pakti", qe ju do te ishit kryeminister i ardhshem dhe do te mbeshtesnit Edi Ramen per mandatin e trete ne krye te bashkise se Tiranes?
Jo vetem qe kjo nuk eshte e vertete qe eshte diskutuar, absolutisht. Mund te them dicka qe e permenda edhe ne nje bisede ne televizion, jo vetem qe nuk ka nje gje te tille, por mund t'ju them se momentin pasi arritem kete marreveshje te zoti Moisiu, per letra plus per garancite per zgjedhjet, qe te mos manipuloheshin zgjedhjet dhe une me shume detaje nuk jam marre asnjehere me keto punet e zgjedhjeve, me ceshtjet teknike. Per te cilen une kisha hyre vete ne raporte me nderkombetaret qe ata te kerkonin dhe te impononin garantimin e disa standardeve. Perseri edhe pas asaj, zoti Rama ka pasur hezitime per te hyre ne zgjedhje, me shqetesimin qe Berisha perseri do t'i vidhte, dhe keshtu me radhe. Berisha eshte edhe mjeshtri i panikut, per t'i demoralizuar kundershtaret.
Pra, dua te them qe ky debat eshte debati me qesharak qe kam degjuar ndonjehere, per ceshtjen e kryeministrit. Ky eshte debati me absurd, se nuk eshte biseduar. Si mund te thuash qe eshte ky problem, kur problemin e nxjerr vazhdimisht njera pale. Po te shikoni gazetat, kane dy muaj qe gjithmone del nje perfaqesues si i PS dhe gjithmone ka fjale, kryeministri i takon partise me te madhe, kryeministri i takon PS. Ato kane hall ne vend te mendojne si do te fitojne ndaj Berishes, ata kane hall si do te caktojne kete e si do te caktojne ate, me vjen keq se nuk kane te qarte se si eshte Kushtetuta per kete ceshtje. Kjo eshte menyra se si ata po bejne politike dhe duan te na fusin edhe ne ne nje loje qe nuk eshte prioriteti yne, sepse prioriteti yne sot eshte reforma zgjedhore dhe jane zgjedhjet, si edhe fitorja e opozites ne teresi ne zgjedhjet e ardhshme.
A eshte realisht zoti Rama lideri i se majtes shqiptare? Mund te beni nje portret?
Qe eshte kryetari i Partise Socialiste, kjo nuk ka diskutim dhe qe duhet respektuar si i tille ne kuptimin institucional, per arsye se, ne fund te fundit, eshte kryetar i PS, eshte nje nga partite, do te thosha, kryesore, jo vetem deri tani, por edhe aktualisht. Pastaj per glorifikime te nje niveli tjeter mendoj qe keto jane do te thosha te teperta.
Sa i besueshem dhe sa i denje eshte per t'u zgjedhur si aleat politik zoti Rama?
Eshte nje pyetje jo shume e deshiruar nga une, por qe ne nuk mund t'i bejme pyetjet dhe pergjigjet vete, jemi te detyruar te argumentojme. Do te thosha qe eshte shume i paqendrueshem. Mendoj qe qendrimi i tij e tregon.
Ju jeni shprehur dikur qe zoti Rama nuk eshte i majte, cfare eshte zoti Rama?
Nuk jam shprehur une, por mendoj qe vertete ai eshte shprehur qe, dicka te tille, qe nuk eshte ai i majte dhe as i djathte. Se cfare eshte zoti Rame, une nuk marr persiper qe t'ua them, se cfare eshte ai. Mendoj qe nga pikepamja e profilit te tij politik ka nje vakuum dhe nje paqartesi shume te madhe. Si ne pikepamjen e nje historie, si nga pikepamja e nje koherence e qendrimeve me te tjere, keshtu qe e kam shume te veshtire qe vertete t'ju jap nje pergjigje. Ndoshta do te me duhej me shume te mendohesha.
Po ju vete zoti Meta cfare jeni? Jeni i majte apo i djathte?
Eshte nje pyetje e cila nuk ka nevoje per pergjigje, sepse dihet qe une jam i majte, dihet se une jam socialist, kjo nuk eshte nje gje e re, eshte nje gje e nisur ne kohe shume te veshtira, e nisur qe ne fundin e 1991, kur ne po hidhnim hapat e para per krijimin e forumit te rinise eurosocialiste shqiptare, qe ka qene per te pakten ne vitet '90 pjesa me e mire dhe me pozitive e politikes dhe pluralizmit shqiptar dhe qe beri nje histori shume te rendesishme, jo thjesht brenda PS-se, ku praktikisht ishte ne nje fare menyre, nje parti brenda partise dhe parti nje rol te jashtezakonshem, cilesor ne vitalizimin e saj, ne ndryshimin, ne modernizimin e saj.
Zoti Nano eshte shprehur per ju se ju mund te ishit pasardhesi i tij ne krye te PS. Ne gjykimin tuaj dhe ne perceptimin tuaj kush mund te ishte pasardhesi natyral i zotit Nano ne krye te PS?
Une mendoj se zoti Nano, i cili i eshte referuar here pas here Andreas Papandreut, nje figure kjo e madhe e politikes greke dhe e Ballkanit. Ne rastin e Nanos koncepti i tij, dhe vete fjala pasardhes pervec ndonje romani qe nuk shihet mire per fundin e librit, vete koncepti pasardhes do te thote trashegimtar, do te thote qe kjo eshte nje hipoteke e imja. P.sh., ne rastin e Papandreut, ai kishte te drejte ne nje aspekt moral te caktonte pasardhes, dhe Papandreu, i cili ishte djali i nje politikani shume te njohur, kishte te gjitha mundesite te trashegonte partine e babait, qe ishte nje parti shume centriste, por ai nuk e pranoi kete. Ai kishte nje vizion tjeter dhe ndertoi PASOK-un, i cili ne zgjedhjet e para mori nje perqindje fare modeste e keshtu me radhe. Keshtu qe nuk mund te them se do te isha i kenaqur te isha pasardhes qofte i zotit Nano, qofte i dikujt tjeter, por vete zoti Nano per fat te keq me politiken qe ndoqi, dhe qe per fat te keq ishin ata njerez qe shtyne dje zotin Nano ne nje konflikt teper te paprecedent jo vetem me mua, por shume te tjere, e shtyne ne nje arrogance te jashtezakonshme dhe qe perfitonin disa gjera per shkak te pozites se tij si kryeminister dhe per fat te keq te njejtet njerez shtyne edhe zotin Rama ne nje arrogance, e cila krijon probleme edhe brenda koalicionit dhe brenda vete PS. Pergjegjesia e zotit Nano eshte qe ai edhe pse pranoi nje hapje te PS fillimisht edhe pse zhvilloi disa iniciativa pozitive, perseri ne fund fare ne lidershipin e tij deklarohej me nje autoritarizem dhe vetekenaqesi te pajustifikuar, e cila tregonte se ai e shikonte PS si pasuri te patundshme te tij edhe ky ishte nje gabim shume i madh i tij qe solli ato procese krejtesisht te panatyrshme.
Rames iu dhurua apo e fitoi Partine Socialiste?
Pergjigjja me e sinqerte eshte qe i mbeti, ne kuptimin se politika e gabuar e zotit Nano jo vetem qe solli perjashtimin, ekskludimin ne strukturat e PS te shume njerezve, te shume figurave, por politika e tij dhe mentaliteti i tij perca e sundo perbalti shume njerez, te cilet dikur ishin personalitete, te cilet dikur shikoheshin me shume admirim, njerez te cilet ne vetvete perfaqesojne emra te spikatur edhe ne fusha te ndryshme, por kjo lloj politike, kjo lloj perplasje i zhvleresoi shume ne syte e opinionit publik dhe u hoqi mundesine qe te kishin ate personalitet per te drejtuar Partine Socialiste dhe per t'u perballur me Berishen.
Zoti Blushi mund te ishte nje pasardhes natyral ose nje kryetar me natyral per PS pas Nanos?
Nuk mund te bej shume komente tani, pak me pare thashe se mos me kujtoni drejtor kuadri tek "e majta per integrim", tani doni te me beni drejtor te PS...
A ka ndonje formule qe mund t'ju bashkoje serish me Ramen?
Une nuk perjashtoj bashkepunimin me askend, nuk jam ne lufte jo me PS, por as edhe me zotin Rama qe eshte kreu aktual i PS. Eshte shkelur nje kontrate, ju e dini, une nuk po them qe jemi ne shtetin e se drejtes dhe kur shkelet kontrata ka ndeshkime. Por pas 2009 bashkepunimi mbetet i hapur ashtu sikur se mund te bashkepunojme per ceshtje te ndryshme ne parlament. Por edhe te bejme sikur jemi ne koalicion dhe t'ia fusim njeri-tjetrit, kjo nuk shkon
Me qe permendet zgjedhjet e 2009, nese pas ketyre zgjedhjeve PD dhe zoti Berisha iu fton ne koalicion qeveritar, ju do ta pranoni?
Absolutisht kjo eshte nje gje pa kuptim, dhe pavaresisht nga kjo qe ndodhi, qe une e pranoj se ka nje kosto, por qe mund te them se ka mundesi te kthehet ne kosto te pariparueshme, une mendoj se opozita do te fitoje zgjedhjet dhe ky qendrim i yni e ben te veshtire cdo lloj kompromisi personal, i cili mund te bente te pranueshem nje mandat te pamerituar 4-vjecar te PD dhe te Sali Berishes.