“Vetting-u” në tendera, Prokurimet Publike letër institucioneve

Agjencia e Prokurimeve Publike u kujton institucioneve/autoritete kontraktore se ka ndryshuar ligji për “prokurimin publik” e këto ndryshime kanë marrë fuqi ligjore që nga data 5 janar 2019. Ndryshimet përjashtojnë përjashtimin e kompanive që kanë lidhje me vepra penale.

Me ndryshimet e miratuara në nenin 45 të ligjit për prokurimin publik parashikohet ndalimi i dhënies së kontratave publike operatorëve ekonomikë të dënuar me vendim të formës së prerë të gjykatës, për një listë më të zgjeruar të veprave penale. Gjithashtu riformulimi i paragrafit 1 të këtij neni ka si qëllim identifikimin qartësisht të rasteve të skualifikimit të operatorëve ekonomikë si pasojë e dënimit penal të marrë prej tyre, përfaqësuesve ligjorë, aksionerëve, ortakëve apo anëtarëve të organeve administrative, drejtuese apo mbikëqyrëse të tyre për një nga veprat penale të listuara që lidhen me krimin e organizuar, terrorizmin apo edhe korrupsionin.

Me ndryshimet e miratuara përjashtohet nga mundësia për të fituar kontratë publike jo vetëm operatori ekonomik që ka një vendim penal si subjekt juridik por edhe kur individët përfaqësues të subjektit kanë një dënim të tillë. Kjo do të shmangë çdo mundësi që operatorët ekonomikë që kanë një dënim penal si persona juridikë apo të përfaqësuar nga individë të dënuar penalisht të fitojnë kontrata publike” shkruhet në letrën drejtuar institucioneve.

“Vetting-u” i kompanive për tenderat publikë!

Këshilli i Ministrave ka miratuar në mbledhjen e fundit disa ndryshime ligjore që në thelb synojnë të pengojnë aksesin në fonde publike të operatorëve ekonomikë të dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë.

Përjashtimi nga tenderat publikë

Ndryshime të rëndësishme janë ndërmarrë në ligjin për prokurimet publike që parashikojnë skualifikimin nga procedura e përzgjedhjes së fituesve të kontratave publike për çdo operator ekonomik, kur ka të dhëna se është ose ka qenë i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë, për ndonjë nga veprat penale të mëposhtme:

a) Pjesëmarrje në grup të strukturuar kriminal, organizatë kriminale, bandë e armatosur, organizatë terroriste;

b) Korrupsion;

c) Mashtrim;

ç) Pastrim parash ose financim i terrorizmit;

d) Vepra me qëllime terroriste ose vepra penale të lidhura me veprimtari terroriste, ose nxitje, ose ndihmë ose mbështetje për kryerjen e veprave penale me qëllime terroriste;

e) Organizim, drejtim ose financim i veprimtarisë së prodhimit dhe shitjes së narkotikëve, si dhe veprimtarisë së trafikimit të narkotikëve;

f) Falsifikim;

g) Puna e fëmijëve dhe forma të tjera të trafikimit të qenieve njerëzore.

Ndyshimi parashikon gjithashtu se “detyrimi për të skualifikuar një operator ekonomik, zbatohet edhe kur personi i dënuar me një vendim gjyqësor të formës së prerë është anëtar i një organi administrativ, drejtues ose mbikëqyrës i atij, aksionar ose ortak, operator ekonomik, ose ka kompetenca përfaqësuese, vendimmarrjeje ose kontrolluese brenda tij.”

Në këto kushte, në tenderat publikë konkurrentët tashmë do të duhet të dorëzojnë edhe dokumentacion shtesë si vërtetim nga dosja gjyqësore ose një dokument, të lëshuar nga një autoritet kompetent, që vërteton  “pastërtinë” e ofertuesit.

Në këtë linjë është ndryshuar edhe ligji “Për investimet strategjike”. Operatorët ekonomikë do të përjashtohen nga përfitimi i statusit subjekt investues strategjik, kur ka të dhëna se subjekti është ose ka qenë i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë, për ndonjë nga veprat penale të mësipërme. Edhe në këtë rast, krahas dokumentacionit të kërkuar për kontratën, duhet të shtohen edhe dokumentet që vërtetojnë “pastërtinë” e konkurruesit.

Me këtë synim janë ndërmarrë ndryshime edhe në ligjin për turizmin. Ndryshimet parashikojnë përjashtimin nga mbështetja dhe lehtësitë  për çdo investitor/operator menaxhues kur ka të dhëna se është ose ka qenë i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë për ndonjë nga veprat penale të mësipërme.

Edhe ligji për ndihmën shtetërore është ndryshuar duke parashikuar përjashtimin nga përfitimi i ndihmës shtetërore kur ka të dhëna se subjekti përfitues i ndihmës, në kuptim të këtij ligji, është ose ka qenë i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë, për ndonjë nga veprat penale të mësipërme.